صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1390/03/09
برگزار شده توسط: استان لرستان/ شهر خرم آباد
موضوع
اعتراض نسبت به ثبت اراضی گورستان بقاع متبرکه (فاقد اسناد وقف یا متولی) به عنوان وقف
پرسش
اخیراً سازمان اوقاف و امور خیریه، ثبت گورستانهای واقع در اطراف اماکن مذهبی و بقاع متبرکه را که اموات در آنها دفن شده است تقاضا کرده بدون اینکه از طرف فرد یا افرادی مورد وقف قرار گرفته یا متولی داشته باشند. از طرفی مالکینِ دارای سند مشاعی با فرم اصلاحات ارضی در پلاک واقع در آن اماکن مذهبی، مدعی عدم ثبت آنها به نام گورستان امامزاده هستند و نسبت به ثبت این اراضی اعتراض دارند. آیا اعتراض آنان نسبت به ثبت گورستان امامزاده وجاهت قانونی دارد؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (2) مدنی: اعتراض نسبت به ثبت اراضی به عنوان وقف (گورستان امامزاده) مسموع بوده و واجد وجاهت قانونی و شرعی است. لذا نظر اقلیت مورد تأیید است.
نظر اکثریت
در وقف لازم نیست که حتماً ایجاب و قبول صورت بگیرد و همینکه مالک اجازه دهد امواتی در ملکش دفن کنند وقف صورت گرفته است و اداره اوقاف به عنوان متولی میتواند نسبت به ثبت این گورستانها به عنوان املاک موقوفه اقدام کند و اعتراض مالکین وارد نیست و به استناد ماده 7 آییننامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1365، اداره اوقاف میتواند نسبت به تعیین متولی برای اینگونه قبرستانها اقدام کند. ولی اگر اعتراض به محدوده گورستان است با توجه به سابقه کشت و ادله اسنادی در این رابطه باید بررسی شود و وقف تا جایی معتبر است که معارض با حق اشخاص نباشد.
نظر اقلیت
در فرض سوال، اصل بر ملکیت است نه وقف و هر جا اختلاف در این مورد وجود دارد و اسنادی مبنی بر وقف ملکی نبود اصل بر ملکیت است. با توجه به اینکه برای وقف، به ایجاب و قبول و قبض نیاز است و رأی وحدت رویه اصراری شماره 12 - 15/7/67 نیز در این خصوص بیان کرده: «قبرستان بودن محلی دلیل وقفیت آن نیست؛ مگر معلوم شود که واقفی داشته است» و همچنین رأی اصراری شماره 6 - 27/2/79 نیزحاکی از این است که برای وقف، نیاز به دلیل اثباتی است. لذا در فرض سوال، حق با مالکین است و اداره اوقاف، حق ثبت قبرستانهای اطراف امامزاده را به عنوان وقف ندارد.