دادگاه صالح در فرض تغییر اقامتگاه قانونی محجور

تاریخ دادنامه قطعی: 1401/04/12

پیام: در صورتی که حکم حجر فردی به دلیل جنون صادر شود و تاریخ شروع حجر سال ها قبل اعلام شود و در این مدت در مورد معامله ای شک شود که آیا معامله در زمان افاقه انجام شده یا جنون، اصل بر انعقاد معامله در حالت جنون است.

خلاصه جریان پرونده:

به حکایت پرونده کلاسه --- شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان جغتای، حکم حجر اقای م. ا. ج. فرزند ش. م. بنا به درخواست دادستان ان شهرستان و به موجب دادنامه شماره --- - 1399/08/27 شعبه اول دادگاه موصوف به علت عارضه اختلالات شناختی و تغییرات شخصیتی و زوال عقل (معادل سفاهت) صادر و اعلام گردیده و شروع حجر او از تاریخ 1397/10/19 می‌باشد. سپس اقای ع. ا. ا. م. به سمت قیم محجور منصوب شده است.اقای غ. ج. م. وکیل دادگستری در تاریخ 1399/11/21 به وکالت از اقای م. و خانم ع. ا. ج. فرزندان م. دادخواستی تحت عنوان اعتراض ثالث نسبت به دادنامه شماره --- فوق الذکر به طرفیت 1 - اقای م. ا. ج. فرزند اقا ش. م. 2 - خانم ص. ج. ا. ج. فرزند م. 3 - خانم ر. ا. ج. فرزند م. تقدیم و با بیان مطالب مفصل و اجمالا ادعای اینکه خواندگان ضمن ایجاد ذهنیت در دادستان عمومی و انقلاب محل، صحنه سازی و اعمال نفوذ در اخذ گواهی پزشکی موجبات صدور حکم معترض عنه را فراهم اورده اند، نقض دادنامه مورد بحث و صدور حکم مبنی بر رفع حجر حاج شیخ م. ا. ج. را استدعا نموده است. مندرجات صورتجلسه مورخ 1400/05/04 دادگاه دلالت بر فوت شخص نامبرده در تاریخ 1400/03/13 دارد. دادگاه با بررسی اظهارات وکلای طرفین و ملاحظه اوراق پرونده ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره --- - 1400/05/05 چنین رای می دهد:

((در خصوص دادخواست اعتراض ثالث اقای غ. ج. م. به وکالت از خواهان -ع. ا. ج. - م. ا. ج. به طرفیت خوانده- ص. ج. ا. ج - ر. ا. ج. - م. ا. ج. به خواسته اعتراض ثالث نسبت به دادنامه --- مبنی بر صدور حکم حجر، دادگاه صرف نظراز ایرادات دیگر دادخواست، علی هذا نظر به اینکه به موجب ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی اگر در خصوص دعوایی، رایی صادر شود. که به حقوق شخص ثالث خللی وارد اورد و ان شخص یا نماینده او در دادرسی که منتهی به رای شده است.به عنوان اصحاب دعوا دخالت نداشته باشد. می‌تواند نسبت به ان رای اعتراض نماید.ولذا شخص ثالث در صورتی می‌تواند نسبت به رای صادره اعتراض کند که از ان به حقوق وی خللی وارد امده باشد. و با توجه به اینکه خلل به حقوق ثالث در اثر عدم رعایت امور شکلی قابل تصور وتحقق نیست و نظر به اینکه در دادنامه استنادی فوق الاشاره که گزارش ان تهیه شده است.خوانده اقای م. ا. ا. با سن تقریبا نزدیک به صد سال متولد 1300/11/09 طی تحقیقات صورت گرفته از مرجع انتظامی و دایره امور سرپرستی و نهایتا با استعلام از پزشکی قانونی و با جلب نظریه پزشکی قانونی محجور اعلام شده است.و حسب نظریه پزشکی قانونی که تاریخ شروع حجروی را صراحتا 19/10/1397 اعلام داشته است.نهایتا طی حکم دادگاه مبادرت به صدور حکم حجر وی از تاریخ اعلامی پزشکی قانونی صادر گردیده است.ومتعاقبا جهت تعیین قیم با بررسی موضوع و داشتن صلاحیت لازمه اقای ع. ا. ا. م. فرزند ح. از اشخاص دارای حسن شهرت به عنوان قیم برای وی انتخاب شده است.که دلیلی محکمه پسند با توجه به سن وی و وضعیت ظاهری وی بر عدم محجوریت وی اعلام نشده است.و نظر به اینکه صراحتا معترضین ثالث در جلسه دادرسی مورخ 1400/04/21 ص 70 الی 72 اعلام داشته اند که از تاریخ شروع اعلامی حجر وی مورخ 1397/10/09 تا فوت محجور مورخ 1400/03/13 هیچ گونه نقل وانتقالاتی از ناحیه محجور به خواهان های معترضین ثالث نشده است.و هیچ گونه ادعای مالکیت و حقی راجع به ماترک در این ایام مذکور را ندارندلذا در وضعیت فعلی نیز متضرر حقوق شخص ثالث (معترضین ثالث) نمی‌باشد. و مضاف بر اینکه به غیر از معترضین ثالث نیز اگر ادعای حق ومالکیت وسند ونوشته ای در این مدت ایام محجوریت وی ارایه گردد. که موجب التزام محجور یا برایت ذمه گیرنده سند را در بر داشته باشد. به لحاظ عدم اهلیت قانونی فاقد اعتبار می‌باشد. که به نفع معترضین ثالث می‌باشد. تا به ضرر ایشان، به جهت اینکه جزی اموال ماترک محسوب می‌گردد. و معترضین ثالث نیز به عنوان ورثه سهم می برند علی ایحال دادگاه با توجه به مراتب فوق الذکر و محتویات پرونده استنادی و ارایه شده ایرادواعتراض خواهان ها را وارد تشخیص نداده لذا مستندا به ماده 197 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و ماده 1257 قانون مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر می‌نماید. 0 رای صادره حضوری پس از ابلاغ ظرف مدت بیست روز قابل تجدید نظر خواهی در محاکم محترم تجدید نظر مرکز استان خراسان رضوی می‌باشد.))

این رای از طرف اقای غ. ج. م. به وکالت از اقای م. و خانم ع. ش. هر دو ابویسانی ج. فرزندان م. مورد اعتراض و تجدیدنظرخواهی واقع و شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی رای شماره --- - 1400/07/25 را در تایید دادنامه نخستین صادر نموده که متن ان به شرح اتی است:

((در باره ی تجدیدنظر خواهی اقای م. و خانم ع. ش. هر دو ابویسانی ج. فرزندان م. با وکالت اقای غ. ج. م. به طرفیت اقای م. و خانم ها ص. ج.، ر. ش. همگی ابویسانی ج. نسبت به رای شماره ی 2575 - 1400 صادره از شعبه ی اول دادگاه حقوقی جغتای که به موجب ان حکم به بطلان دعوی معترض ثالث صادر که مورد اعتراض قرار گرفته است.اولا خواهان های معترض ثالث هیچ مستندی بر اینکه رای صادره خللی به حقوق نامبردگان وارد کرده است.ارایه نداشته اند ثانیا رای صادره منطبق با موازین شرعی و قانونی اصدار یافته لذا با توجه به محتویات پرونده محاکماتی مرحله بدوی و استدلال و مذکور در رای و نظر به اینکه در این مرحله از دادرسی دلیل و مدرک و موجبی که نقض دادنامه معترض عنه را ایجاب نماید. ارایه نگردیده لذا دادگاه ضمن رد تجدیدنظر خواهی مستندا به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 79 دادنامه ی مرحله ی نخستین را تایید و استوار می‌نماید. این رای ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان محترم عالی کشور می‌باشد.))

دادنامه صادره در تاریخ 1400/07/26 اقای غ. ج. م. وکیل تجدیدنظرخواهان ابلاغ شده و متعاقبا نامبرده ضمن تقدیم دادخواست فرجامی مورخ 1400/08/11 رسیدگی و نقض رای فوق الاشعار را تقاضا کرده است. جهات اعتراض وکیل فرجام خواه به شرح منعکس در ادامه دادخواست بوده. فرجام خواندگان ردیف های اول و دوم نیز هر کدام لایحه جوابیه ای تسلیم داشته اند. پرونده با اقدامات دفتری به دیوان عالی کشور ارسال و تحت کلاسه بالا در دستور کار این شعبه قرار گرفته است. مشروح دادخواست و لوایح مذکور به هنگام شور قرائت می‌شود.

هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1400/07/25 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

فرجام خواهی اقای غ. ج. م. به وکالت از اقای م. ا. ج. و خانم ع. ا. ج. فرزندان مرحوم م.، مقرون به دلیل کافی نبوده و به کیفیتی نیست که موجبات نقض رای معترض عنه را فراهم سازد و از طرفی رای مذکور با توجه به دلایل و مدارک موجود در پرونده صادر گردیده و از حیث رعایت مقررات قانونی و اصول دادرسی هم اشکال موثر و عمده ای مشهود نمی‌باشد. علیهذا مستندا به مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن رد اعتراض فرجام خواه دادنامه فرجام خواسته ابرام می‌شود. / ل- 1401/04/18

شعبه دهم دیوان عالی کشور

رییس: م. ه. ع. پ. مستشار: س. ح. ا. م. م.

مستشار: دکتر ع. پ.