صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/11/20
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر اردبیل
موضوع
کلاهبرداری رایانه ای
پرسش
شخصی با توسل به عملیات متقلبانه مال دیگری را می برد لکن با در نظر گرفتن اظهارات شاکی معلوم میگردد با وجود عملیات متقلبانه از سوی مرتکب آنچه که علت تحصیل مال از سوی او بوده طمع بزه دیده بوده به طوری که مانور متقلبانه فاقد علیت در این قضیه است؛ آیا با این وجود و به حسب ظاهر امر کلاهبرداری واقع شده است یا نه ؟
در صورتی که عقیده به عدم کلاهبرداری باشد، در پرونده هایی که اشخاص به دیگران زنگ زده و خبر از برنده شدن آنها در یک مسابقه یا بانک یا موسسات دیگری می دهند و با این شیوه بزه دیده را به پای عابر بانک برده و با بیان دستوراتی حساب بزه دیده را خالی می کنند، با توجه به اینکه به حد کافی در این خصوص اطلاع رسانی شده است و بزه دیدگان نیز در اظهارات خود اعلام می نمایند که می دانستند ممکن است موردکلاهبرداری باشد لکن به واسطه ی طمعی که داشتند دستورات مرتکب را انجام داده اند، آیا از نظر شما کلاهبرداری واقع شده است یا خیر؟
اگر کلاهبرداری واقع شده است آیا آن را کلاهبرداری سنتی می دانید یا رایانه ای؟
نظر هیات عالی
کلاهبرداری از جرایم مرتکب میباشد که مستلزم عملیات متقلبانه از سوی مرتکب و سپس فریب دادن بزه دیده و متعاقب آن فریب خوردن مال باخته و در نهایت بردن مال میباشد. بدیهی است هریک از این ارکان محقق نشود مثلا مرتکب فریب نخورده باشد و یا توسل به وسایل متقلبانه صورت نگرفته باشد لذا کلاهبرداری محقق نخواهد شد. در مثال موضوع سوال به نظر میرسد توسل به وسایل متقلبانه و دروغ پردازی های توام با فضا سازی رسانه ای و شگردهای صحبت کردن و استفاده از نام و عنوان برنامه های واقعی تلویزیون یا رادیویی مثل رادیو اقتصاد، رادیو پیام، رادیو آوا... موجبات فریب فراهم میشود. چنانچه مال باخته به واسطه این وسایل متقلبانه اقدام به فریب دادن مرتکب نمایدجرم واقع شده است. و در قسمت اخیر سوال نیز نظر به اینکه مرتکب با داده ها و اطلاعات رایانه ای که به وسیله مال باخته صورت می پذیرد؛ مال را می برد کلاهبرداری رایانه ای محقق شده است.
نظر اتفاقی
در خصوص بند اول سوال باید بگوئیم که خیر، به نظر کلاهبرداری محقق نشده است.
نظریه اتفاقی: در خصوص بند دوم سو ال نیز باید بگوئیم خیر، در این مورد نیز کلاهبرداری محقق نیست چرا که این عمل معلول مانور متقلبانه مرتکب نیست ؛ در خصوص فراز دوم سوال به نظر اگر چنانچه ما این عمل را کلاهبرداری بدانیم در انیجا کلاهبرداری رایانه ای محقق شده است.