رای تکراری

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/08
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: حذف

گزارش منعکس از جریان پرونده توسط دبیر محترم هیات ویژه رسیدگی به پرونده های اصل 49 قانون اساسی تهیه شده است و با عنایت به گزارش مذکور و محتویات پرونده محلی جریان قضیه اجمالا بدین قرار است که در تاریخ 89/05/14 خانمها ل. و ز. هر دو نفر ج. و آقای م. ش. و خانم م. ا. با وکالت آقایان م. م. و م. ش. دادخواستی به طرفیت ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) استان اصفهان تحت عنوان اعتراض ثالث نسبت به دادنامه شماره --- - 73/06/31 صادره در پرونده کلاسه --- دادگاه ویژه رسیدگی به پرونده های اصل 49 قانون اساسی به خواسته نقض دادنامه معترض عنه و صدور حکم مبنی بر پرداخت بهای روز سهم موکلین از اموال ر. ر. بر اساس نظریه کارشناس رسمی دادگستری به علاوه هزینه دادرسی و غیره تقدیم دادگاه ویژه اجرای اصل 49 قانون اساسی مستقر دراستان اصفهان نموده و وکلای خواهان‌ها خلاصتا توضیح داده اند به موجب دادنامه شماره --- مورخ 73/06/31 دادگاه ویژه رسیدگی به پرونده های اصل 49 ، به علت بلاوارث بودن ع. ر.، حکم تملک اموال وی صادر شده است و مبنای صدور این رای گزارش ستاد اجرایی (خوانده) و دادنامه شماره --- شعبه --- دادگاه صلح سابق تهران بوده که وارث ع. ر. را منحصرا همسر ایشان خانم ز. ش.ر اعلام نموده است حال آنکه ر. ر. هم وارث ع. بوده اند که این امر طبق دادنامه شماره --- - 87/11/30 شعبه --- دادگاه عمومی تهران (جانشین دادگاه صلح سابق) احراز می‌شود که ر. را نیز در زمره وراث نامبرده یعنی ع. ر. محسوب و دادنامه دادگاه صلح سابق اصلاح شده است، نظر به اینکه ر. ر. در تاریخ 69/03/10 یعنی 19 سال پس از فوت پدرش در... دارفانی را وداع گفته و بر اساس گواهی حصر وراثت شماره 453 - 74/04/05 شعبه --- دادگاه حقوقی تهران فاقد وارث اعلام شده است و اینکه ر. قبل از فوت خویش بر اساس وصیت نامه رسمی شماره... - 1355/07/27 دفتر 130 تهران ثلث اموال خود را به نفع خانم ل. ج. (احد موکلین) و مرحومه س. ا. (مورث موکلین) به نحو مساوی وصیت نموده است و طبق فتوای حضرت امام در تحریرالوسیله و مواد 825 و 826 قانون مدنی وصیت از نوع تملیکی و به صورت شرعی انشاء گردیده است و از طرفی ر. ر. از بدو پیروزی انقلاب تا زمان فوت در... اقامت داشته و هیچگاه به خارج از کشور مسافرت ننموده و در تهران فوت و در بهشت زهرا به خاک سپرده شده است و موکلین در اسفندماه 1387 از حکم معترض عنه مطلع و اعتراضیه اولیه خویش را اعلام نموده‌اند و چون اموال غیر منقول ر. ر. در اصفهان می‌باشد و دادگاه اصفهان صالح به رسیدگی است لذا مستندا به ماده 417 ق.آ.د.م در باب اعتراض ثالث و مواد 11 و 12 همان قانون در مورد صلاحیت دادگاه و رای وحدت رویه شماره 581 - 71/12/02 هیات عمومی دیوان عالی کشور، تقاضای رسیدگی و صدور حکم مبنی بر نقض دادنامه معترض عنه و الزام خوانده به پرداخت قیمت روز اموال سهمی موکلین از ماترک ر. ر. با جلب نظر کارشناس رسمی دارم. ضمنا پرونده موضوع دادنامه شماره --- (معترض عنه) به این مرجع ارسال نگردیده است لیکن تصویر دادنامه موصوف پیوست دادخواست معترضین ثالث می‌باشد که عینا جهت استفاده از مفاد آن به شرح بین هلالین درج می‌گردد: «به تاریخ 1373/06/21 در وقت فوق العاده دادگاه ویژه رسیدگی به پرونده های موضوع فرمان مبارک 1367/06/16 و اصل 49 قانون اساسی به تصدی امضا کننده زیر تشکیل است و نامه مورخ 1373/06/21 مشاور حقوقی ستاد اجرایی فرمان حضرت امام رضوان اله تعالی علیه در مورد انتقال اموال غیر منقول مرحوم ع. ر. در قسمتی که ارث بلاوارث و متعلق به ولی فقیه می‌باشد تحت نظر است دادگاه با ملاحظه مفاد گزارش ستاد محترم مذکور به شرح زیر اعلام نظر می‌نماید: نظریه دادگاه - همانگونه که قبلا طی دستورالعمل صادره اعلام شده است احکام صادره در مورد املاک بلاوارث صادره از مراجع محترم قضایی در زمینه تعلق این قبیل اموال به ولی فقیه مورد تایید است و در خصوص اموال بجا مانده از مرحوم ع. ر. به شماره شناسنامه... متوفی در تاریخ 1350/01/12 در قسمتی که ارث بلاوارث است به شرحی که در دادنامه شماره --- مورخ 1364/10/28 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی تهران مندرج است حکم می‌نماید که آن قسمت از اموال بلاوارث متوفی در حق ستاد اجرایی فرمان حضرت امام رضوان الله تعالی علیه انتقال داده شود. این حکم به استناد اختیارات مفوضه طی فرمان 67/06/16 صادر گردیده و قطعی و لازم الاجراء است و اداره ثبت اسناد و املاک اصفهان مفاد این حکم را اجرا نماید... »;، دادگاه ویژه اصل 49 قانون اساسی در استان اصفهان به دعوی اعتراض ثالث رسیدگی و به موجب دادنامه شماره --- /89 - 89/08/20 با این استدلال که خواهان‌ها در سال 1387 نسبت به اموال ر. ر. سمت قانونی پیدا کرده اند و در فرجه مقرر در بخشنامه شماره 11787/3200 - 87/09/05 ستاد نظارت اصل 49 قانون اساسی اقامه دعوی نموده اند، دعوی آنان را ثابت تشخیص داده و با نقض رای معترض عنه « دادنامه --- - 73/06/31 »; حکم به پرداخت قیمت روز سهم خواهان‌ها حسب وصیت نامه ارائه شده صادر می‌نماید و حکم صادره پس از تجدیدنظرخواهی ستاد اجرایی فرمان حضرت امام به موجب دادنامه شماره --- - 90/09/23 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران تایید می‌گردد. ستاد اجرایی طی مشروحه ای به محضر ریاست محترم قوه قضائیه احکام صادره را خلاف بین شرع اعلام و تقاضای رسیدگی مجدد در راستای ماده 18 اصلاحی می‌نماید و اجمالا اعلام می‌دارد ع. ر. در سال 1350 فوت نموده و ز. ش. خود را به عنوان همسر و وراث وی معرفی و مابقی اموال متوفی مذکور به عنوان ارث بلاوارث با رای قطعی 31576 - 73/06/31 صادره از سوی حاج آقا ن. به نفع ستاد اجرایی ضبط شده و سهم الارث همسر وی با مشارالیها صلح شده است و در اجرای حکم صادره 7 باب مغازه در اصفهان در سال 1372 به مستاجرین واگذار و اسناد منتقل گردیده است، خانم ج. و ورثه مرحوم ا. با اخذ گواهی حصر وراثت مدعی اموال ع. ر. شده اند. در حالی که نام ر. ر. در شناسنامه ع. ر. که اصل آن بایگانی ستاد اجرایی است ثبت نشده است و حسب گزارش وزارت اطلاعات ر. ر. عضو فرقه ضاله بهائیت بوده است هر چند در وصیت نامه عبارت «اقرار به وحدانیت خداوند و دین مقدس جعفری اشاره شده است»; لیکن هیچگونه سندی دال بر اقرار وی به گرایش به شیعه 12 امامی نشده است و چون مستندا به ماده 881 مکرر قانون مدنی (الحاقی 70/08/14 ) کافر از مسلمان ارث نمی برد در نتیجه اموال ع. بعد از فوت وی به نامبرده و به تبع به مشارالیهم به ارث نمی رسد. به علاوه به استناد بخشنامه شماره 11/87/3200 مورخ 87/09/05 ستاد نظارت و پیگیری پرونده های موضوع اصل 49 ق - ا رسیدگی به دعاوی اشخاص ثالث اعم از حقیقی و حقوقی که متصرف ملک مورد ادعا نبوده و از تاریخ صدور حکم قطعی مصادره یا تملیک، بیش از ده سال سپری شده باشد به هیچ عنوان قابل استماع نخواهد بود مع الوصف دادگاه اصل 49 اصفهان با صدور حکم به نفع خواهان‌ها دادنامه معترض عنه را حسب مفاد وصیت نامه حکم به پرداخت قیمت روز اموال، در حق خواهان‌ها صادر نموده است و در نهایت هم تقاضای رسیدگی به پرونده در هیات ویژه هفت نفره را می‌نماید. رئیس محترم قوه قضائیه با درخواست ستاد اجرایی موافقت می کند و پرونده در هیات ویژه مورد بررسی واقع و مبادرت به اظهارنظر به شرح زیر می‌نماید: «نظریه - با ملاحظه و مداقه در محتویات پرونده دادنامه معترض عنه به شماره 50/49/89 - 89/08/20 صادره از دادگاه ویژه اصل 49 قانون اساسی دراستان اصفهان و به تبع آن رای شماره --- - 90/09/23 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران به دلایل ذیل مخدوش و خلاف مقررات و موازین صادر شده است. 1 - دادنامه شماره --- - 73/06/31 از سوی شعبه اول دادگاه ویژه اصل 49 به تصدی حجت الاسلام و المسلمین حاج آقا ن. صادر گردیده است و بر اساس ماده 22 آیین‌نامه نحوه رسیدگی به پرونده های موضوع اصل 49 رای مذکور قطعی و غیر قابل تجدیدنظر و واخواهی و غیره می‌باشد بنابراین دادگاه ویژه اصل 49 قانون اساسی در استان اصفهان علی رغم اینکه صلاحیت رسیدگی و ورود به موضوع را نداشته است بر خلاف حکم قطعی و لازم الاجرای صادره مبادرت به صدور رای نموده است. 2 - به موجب مفاد رای وحدت رویه 581 - 71/12/02 هیات عمومی دیوان عالی کشور رسیدگی به خواسته مدعیان اموال مصادره ای در صلاحیت مرجع صادر کنده حکم و یا دادگاه جانشین می‌باشد که به این جهت هم دادگاه ویژه اصل 49 اصفهان حق ورود نداشته است. 3 - از تاریخ صدور دادنامه شماره --- - 73/06/31 بیش از شانزده سال گذشته است و اموالی هم در ید مدعیان قرار نداشت فلذا بر اساس بخشنامه شماره 11/87/320 - 87/09/05 دعوی خواهان های دادنامه معترض عنه به هیچ عنوان قابل استماع نبوده است. 4 - بر اساس اعلام ستاد اجرایی فرمان حضرت امام ره نام متوفی ر. ر. در شناسنامه متوفی ع. ر. درج نشده است و طبق مفاد تحقیقات محلی در سال 1367 از سوی واحد پلیس قضایی اصفهان انجام شده است ع. ر. توبه نموده و مسلمان شده است و دارای یک فرزند به نام رضوان «عضو فرقه ضاله در خارج از کشور»; بوده است و متوفی ر. ر. دارای شماره تسجیل و عضو فرقه ضاله بوده است به فرض اینکه ر. ر. فرزند ع. ر. باشد طبق ماده 881 مکرر قانون مدنی (الحاقی 70/08/14 ) کافر از مسلمان ارث نمی برد با توجه به مراتب آراء صادره فوق الذکر اشتباه بین شرعی و قانونی می‌باشد. علیهذا مقرر است مراتب به همراه سوابق به نظر حضرت آیت اله آملی لاریجانی ریاست محترم قوه قضائیه برسد تا در صورت صلاحدید در اجرای ماده 18 اصلاحی قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب و با تجویز اعاده دادرسی پرونده از طریق مراجع صالح مورد رسیدگی قرار گیرد. نظریه ستاد توسط قائم مقام محترم ستاد نظارت به محضر ریاست معظم قوه قضائیه اعلام و معظم له با اعمال ماده 477 ق.آ.د.ک نسبت به دادنامه صادره موافقت و نهایتا پرونده از ناحیه ستاد نظارت و پیگیری پرونده های اصل 49 قانون اساسی به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه به عنوان شعب خاص موضوع ماده 477 مذکور ارجاع می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای انصاری رئیس شعبه ودقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای صادره به استناد ماده 477 مرقوم قطعی است./ب

شعبه بیست وسوم دیوان عالی کشور

یعقوب انصاری (رئیس) موسی جعفری (مستشار)

رای شعبه

ایرادات احصاء شده در نظریه قضات محترم اعضای هیات ویژه رسیدگی به پرونده های اصل 49 قانون اساسی که به شرح فوق التّفصیل منعکس گردیده و بر اساس همان ایرادات دادنامه های شماره --- /89 - 89/08/20 دادگاه ویژه اصل 49 قانون اساسی اصفهان و شماره 818 - 90/09/23 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران، تجویز شده است موجه و وارد می‌باشد زیرا علاوه بر اینکه نام ر. ر. به عنوان فرزند ع. ر. در شناسنامه نامبرده درج نگردیده و محرز نیست وی فرزند ع. می‌باشد و اینکه حسب تحقیقات انجام شده ر. ر. عضو فرقه ضاله بهائیت بوده و با فرض احراز نسب وی به ع. از نامبرده که مسلمان بوده ارث نمی برد، اساسا با توجه به تاریخ صدور دادنامه قطعی شماره 31576 - 73/06/31 و تاریخ تقدیم دادخواست خواهان‌ها به عنوان معترضین ثالث ( 89/05/14 ) دعوی طبق بخشنامه شماره 11/87/3200 - 87/09/05 قابل پذیرش نبوده است، بنابراین با توجه به نظریه ریاست محترم قوه قضائیه در تجویز اعاده دادرسی و مستندا به ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 دادنامه به شماره 50/49/89 - 89/08/20 صادره از دادگاه ویژه اصل 49 قانون اساسی اصفهان و دادنامه شماره --- - 90/09/23 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران که نسبت به رای مخدوش صحّه گذاشته است نقض و قرار عدم استماع دعوی خواهان های معترضین ثالث در وضعیت حاضر صادر می‌نماید،