تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/27
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در صورتی که بر اساس رای کمیسیون ماده 12 زمین شهری، زمینی موات اعلام شده و سند آن به نام دولت انتقال داده شود، تا زمانی که این رای به موجب احکام دادگاههای ذی صلاح ابطال نشود، صدور حکم به ابطال سند رسمی قابل پذیرش نبوده و دعوی مربوطه قابل استماع نیست.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و سوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/04/27 - 09 : 50 قاضی: ذکرالله احمدی قاضی: یعقوب انصاری کلاسه پرونده 950150/23
خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 90/07/27 ستاد اجرایی فرمان حضرت امام خمینی (ره) با نمایندگی حقوقی آقای اصغر کاظمی دادخواستی به طرفیت سازمان زمین شهری تهران به خواسته ابطال سند مالکیت ملک پلاک ثبتی --- بخش --- تهران و صدور سند مالکیت به نام خواهان مقوم به پنجاه میلیون ریال تقدیم دادگاه انقلاب اسلامی تهران نموده که جهت رسیدگی به شعبه چهارم ارجاع گردیده است و نماینده خواهان چنین توضیح داده است که به موجب دادنامه شماره --- و 251/281 - 62/03/08 دادگاه انقلاب اسلامی تهران محاکم ویژه اصل 49 قانون اساسی کلیه اموال آقای علی وثیقی فرزند محمدباقر و اقارب وی به نفع بنیاد کمیته امداد امام (ره) مصادره گردید و متعاقبا با شناسائی املاک متعلق به نامبرده حسب مفاد دادنامه قطعی 4/492 - 75/08/05 صادره از ناحیه حاکم شرع ویژه فرمان 68/06/16 و اصل 49 قانون اساسی حکم به تملیک کلیه اموال وی به نفع ستاد اجرایی صادر شد و اخیرا حسب تحقیقات به عمل آمده ملک پلاک --- بخش --- تهران واقع در سوهانک به مساحت 200 متر مربع متعلق به او یعنی محمد علی وثیقی مورد شناسائی واقع گردید و ملک مزبور طبق ماده 12 قانون زمین شهری موات اعلام شد و رای به موات اعلام شدن پلاک در سال 1373 صادر و بعد هم سند مالکیت به نام دولت به نمایندگی اداره کل زمین شهری استان تهران صادر گردیده است. علی ایحال با عنایت به اینکه اموال مشارالیه قبلا برابر مفاد دادنامه صدرالذکر مسترد و طبق بخشنامه های شماره 516702 - 62/05/4 و 51827 - 63/1/27 و 5/2852 - 63/03/04 ممنوع المعامله گردیده است پلاک مزبور مشمول ماده 12 قانون زمین شهری نمیباشد. لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم به شرح خواسته را دارد، دادگاه وقت رسیدگی تعیین و طرفین را به دادرسی دعوت می کند. اداره مسکن و شهرسازی وقت با ارسال لایحه ای در دفاع اعلام میدارد 1 - پلاک های ثبتی مورد ترافع به همراه تعدادی از پلاک های دیگر طبق نظریه کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری به شماره 3139 - 73 موات اعلام و سند آن به نام دولت صادر گردیده است، 2 - با توجه به دادنامه های صادره از دادگاه انقلاب اسلامی که از ناحیه کمیته امداد ارائه گردیده است حکم به مصادره اموال محمد علی وثیقی و اقارب وی به نفع کمیته امداد صادر گردیده است و کمیته موصوف به موجب نامه شماره 440/5214 - 73/07/24 درخواست طرح پلاک های مورد بحث را در کمیسیون ماده 12 جهت تشخیص نوعیت زمین از این اداره نموده است و بعد با توجه به موات اعلام شدن زمین در اجرای توافقات به عمل آمده فیمابین این اداره و کمیته امداد پلاک های مذکور به کمیته واگذار گردیده است. در حال حاضر ستاد اجرایی به موجب این دادخواست تقاضای ابطال سند مالکیت دولت را نموده است در حالی که اولا در رای مصادره 75/08/05 صراحتا آمده اموالی که قبلا به کمیته امداد واگذار شده در اختیار این کمیته بوده و بقیه به ستاد اجرایی تعلق دارد ثانیا با عنایت به تاریخ صدور آراء مصادره به نفع کمیته امداد دادخواست ستاد اجرایی به استناد رای موخر قابلیت استماع نخواهد داشت ثالثا برابر نامه شماره 3689/167 - 79/02/17 در اجرای قوانین ملّی شدن جنگلها جزء اراضی ملّی تشخیص و در تملّک دولت درآمده است... رابعا منشا مالکیت دولت نظریه کمیسیون ماده 12 بوده و تا زمانی که نظریه کمیسیون مذکور طبق احکام قطعی محاکم ابطال نگردد امکان ابطال سند مالکیت دولت وجود ندارد خامسا از آنجائی که رای ملی اعلام شدن این پلاک قبل از تاریخ توقیف و مصادره اموال آقای وثیقی است لذا ابطال سند مالکیت دولت قابل استماع نمیباشد...، و در نهایت رد دعوی خواهان را درخواست می کند، دادگاه پاره ای اقدامات معمول و سرانجام به شرح دادنامه شماره --- - 91/08/15 حکم به ابطال سند مالکیت پلاک مورد بحث به شماره 79/1211 بخش --- تهران به نام سازمان زمین شهری و صدور سند مالکیت به نام ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) صادر می کند و پس از تجدیدنظرخواهی محکوم علیه شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران به موجب دادنامه شماره --- - 91/10/27 دادنامه بدوی را عینا تایید می کند. وزیر محترم راه و شهرسازی در اجرای ماده 18 اصلاحی از محضر ریاست محترم قوه قضائیه تقاضای رسیدگی مجدد مینماید و معظم له دستور بررسی پرونده را صادر و نهایتا پرونده در معاونت قضایی قوه قضائیه در کمیسیون های شماره سوم و ششم مورد رسیدگی واقع و قضات محترم هر دو کمیسیون ایراد بر دادنامه های صادره را وارد و اعلام پیشنهاد اعمال ماده 18 را می نمایند و قضات محترم کمیسیون شماره 6 پس از تهیه گزارش از پرونده به شرح فوق الاشعار اظهارنظر می کنند که اولا به موجب رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری به شماره 73/3139 پلاک ثبتی --- بخش --- تهران موات اعلام گردید و سپس سند مالکیت پلاک مذکور به نام سازمان زمین شهری به نمایندگی از دولت منتقل گردیده است بنابراین قبل از ابطال رای کمیسیون ماده 12 قانون اراضی شهری به موجب احکام قطعی محاکم دادگستری، خواسته صدور حکم به ابطال سند رسمی قابلیت استماع را نداشته است مع هذا دادگاه میبایست قرار رد دعوی به علت مسموع نبودن دعوی صادر می کرد. ثانیا از نظر ماهوی بر خلاف استدلال شعبه چهارم دادگاه انقلاب اسلامی قبل از مصادره پلاک ثبتی مرقوم متعلق به آقای محمدعلی وثیقی به نفع ستاد اجرایی در سال 1375 ، در سال 1362 به نفع کمیته امداد حضرت امام (ره) تملک گردیده است. ثالثا در رای مصادره مورخ 75/08/05 تصریح گردیده است اموالی که قبلا از ناحیه کمیته امداد شناسائی و تملک گردیده است در اختیار کمیته قرار داشته و مابقی به ستاد اجرایی تعلق خواهد داشت لذا آراء صادره مخالف رای مصادره صادر گردیده است. رابعا طبق نامه شماره 3689/67 این پلاک طبق قانون ملی شدن جنگل ها و مراتع کشور، جزء اراضی ملّی تشخیص گردیده و به تملک دولت درآمده است و طبق ماده یک قانون ملی شدن جنگلها و مراتع کشور عرصه و اعیانی کلیه جنگل ها و مراتع و بیشه را رها و... جزء انفال بوده و به حکومت اسلامی تعلق دارد. لذا با توجه به ملّی اعلام شدن این پلاک آقای محمدعلی وثیقی مالکیتی نداشت تا مورد مصادره قرار گیرد. بناء علی هذا توجها به استدلال مرقوم پیشنهاد توقف اجرای احکام خلاف شرع و قانون و رسیدگی مجدد پرونده ها در شعبه همعرض دارد. متعاقبا پس از اجرایی شدن ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری پرونده به محضر ریاست معظم قوه قضائیه ارائه و معظم له با اعاده دادرسی موافقت و نهایتا پرونده جهت رسیدگی به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع میگردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای انصاری رئیس شعبه و دقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
((رای شعبه))
با توجه به محتویات پرونده و مداقه در اوراق آن، دادنامه معترض عنه به شماره 1632 - 91/10/27 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران مآلا مخدوش میباشد زیرا علاوه بر ایرادات ماهوی احصاء شده از ناحیه قضات محترم حوزه معاونت قضایی که فوقا به صورت مشروح منعکس گردیده است و عمدتا وارد میباشد، ایراد شکلی معنونه مبنی بر اینکه طبق رای شماره --- کمیسیون ماده 12 زمین شهری پلاک مورد بحث موات اعلام شده و بر اساس رای کمیسیون مذکور سند آن به نام دولت با نمایندگی سازمان زمین شهری انتقال و مادامی که رای کمیسیون ماده 12 زمین شهری به موجب احکام دادگاههای ذیصلاح ابطال نشود، صدور حکم به ابطال سند رسمی قابل پذیرش نمیباشد، کاملا موجه و وارد میباشد بنابراین با عنایت به نظریه ریاست محترم قوه قضائیه در تجویز اعاده دادرسی و مستندا به ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 دادنامه موصوف به شماره 1632 - 91/10/27 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران و نیز دادنامه به شماره 384 - 91/08/15 شعبه چهارم دادگاه انقلاب اسلامی تهران نقض به جهات اشعاری به علت اینکه دعوی به صورت قانونی طرح نگردیده است و طبق ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قابل پذیرش نمیباشد، قرار عدم استماع دعوی صادر میگردد./ب
شعبه بیست وسوم دیوان عالی کشوریعقوب انصاری (رئیس) ذکرالله احمدی (مستشار)