درخواست طلاق زوجه به دلیل سوء رفتار ناشی از ضرب وجرح

تاریخ دادنامه قطعی: 1400/07/27

پیام: در فرض اینکه زوجه در مقام دفاع از خود ضربه ای به زوج وارد نموده باشد نمی‌ تواند ضرب و جرح متقابل تلقی شود./س

خلاصه جریان پرونده:

در این پرونده ز. م. در مورخه 98/2/23 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به طرفیت م. ه. طرح دعوی نموده و اعلام کرده خوانده مکرر اینجانب را مورد کتک قرار داده و چند نوبت شکایت کردم که رای صادر شده است.لذا تقاضای طلاق به لحاظ تخلف از شرایط ضمن عقد دارم. 1 - به موجب دادنامه مورخه 97/6/26 شعبه *زوج به اتهام ضرب و جرح زوجه به پرداخت دیه محکوم شده است. 2 - به موجب قرار صادره از شعبه *در خصوص اتهام زوج دائر بر ضرب و جرح عمدی زوجه به لحاظ رضایت وی قرار موقوفی تعقیب صادر شده است. 3 - به موجب دادنامه مورخه 95/9/29 شعبه *زوج به اتهام ضرب و جرح زوجه به پرداخت دیات متعدد محکوم گردیده است. 4 - گزارش 95/12/9 پزشکی قانونی *در مورد صدمات متعدد وارده به زوجه به شرح ص 6 ). شعبه *در 98/4/10 با حضور قاضی مشاور تشکیل جلسه داده است. وکیل خواهان به مفاد دادخواست و محکومیت های زوج و سوی معاشرت وی اشاره نموده و اینکه ضرب و جرح زوجه مستمر بوده که چند مورد منجربه شکایت شده است. و تقاضای استماع شهادت شهود را نموده است.خوانده حضور نیافته است.دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. دادگاه مجددا در 98/6/27 تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه اعلام کرده نظریه داوران حاکی از عدم سازش است. و موکل با توجه به سوی معاشرت زوج یک سکه از مهریه را در قبال طلاق بذل می‌نماید. وکیل خوانده پاسخ داده است. موکل حاضر به طلاق نیست. و سوی رفتار موکل محرز نیست. زیرا زوجه محکوم به تمکین شده است.از طرفی زوجه به اتهام ضرب و جرح موکل و توهین به وی محکوم شده است. موکل دو قطعه زمین به زوجه داده ولی زوجه تقاضای طلاق نموده است. وکیل زوجه پاسخ داده: عبارت مندرج در دادنامه تمکین مغایر با احکام کیفری است. که زوج به اتهام ضرب و جرح محکوم شده است. جلسه بعدی دادگاه در 98/7/24 تشکیل گردیده و از شهود استماع شهادت شده است. 1 - ج. م.: شب عروسی داماد خواهرم را با سیلی زد. و ما برای حفظ ابرو چیزی نگفتیم همیشه خواهرم را کتک می زد. 2 - ع. ک.: از شب خواستگاری اختلاف داشتند. من زوجه را با سرو وضع خونی ندیدم. 3 - ر. ک.: یک سال است.که با هم اختلاف دارند. من رفتم اختلاف را حل کنم دخترم را هل داد و من را نیز هل داد بیش از دوبار دخترم را کتک زده است. سوی معاشرت دارد. 4 - ا. ک.: از وقتی خواهرم ازدواج کرده یک ماه منزل شوهرش است.دو ماه منزل پدرم. چون همیشه او را کتک می زند. یکبار با برادرش خواهرم را زدند. و چند روز پیش نیز بخاطر زمین کتک زده وکیل زوج گفته سه نفر شهود دو برادر و پدر قابلیت جرح دارند. و موکل سوی معاشرت ندارد. قاضی مشاور نظر به احراز شرایط وکالت در طلاق داده است. دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 1399/02/31 با توجه به نظر قاضی مشاور و نظریه داوران بر عدم سازش زوجین و محکومیت کیفری زوج به اتهام ضرب و جرح عمدی زوجه که حکایت از سوی رفتار و معاشرت دارد. و انچه در دادنامه تمکین بر حسن رفتار زوج امده حکایت از حسن رفتار وی با دیگران دارد. و اینکه زوجه با اعلام کراهت از زوج حاضر به بذل 550 سکه از مهریه شده و مفارقت طولانی زوجین نیز از مصادیق عسر و حرج شده است. لذا عسر و حرج محرز دانسته. و حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر نموده است. و به زوجه اجازه داده است.خود را مطلقه نماید. زوجه سایر حقوق مالی خود را نیز بذل نموده است. اقای م. ح. به وکالت از م. ه. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره * 99/4/10 با این استدلال که ضرب و جرح زوجه ساده و متقابل بوده دادنامه بدوی را نقض و حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. اقای ا. ر. به وکالت از ز. م. نسبت به دادنامه اعتراض و فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ وکیل فرجامخوانده م. ح. در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره* 99/4/10 فرجامخواسته مشاور نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

فرجامخواهی اقای ا. ر. به وکالت ز. م. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/4/10 صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا همانطور که در دادنامه بدوی ذکر گردیده داوران نظر به عدم امکان سازش داده اند و طلاق را به مصلحت زوجین اعلام نموده‌اند و قاضی مشاور دادگاه خانواده نیز این مطلب را تایید نموده است.و دادگاه تجدیدنظر مکلف بوده مطابق ماده 27 و 2 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 در صورت رد نظریه داوران و مشاور مستدلا اعلام نظر نماید. که مفاد دادنامه از این جهت دارای نقص است. ثانیا اینکه با توجه به دو فقره دادنامه های کیفری در خصوص ضرب و جرح زوجه از ناحیه زوج و یکفقره قرار موقوفی تعقیب که با رضایت زوجه صورت گرفته همگی حکایت از استمرار رفتار خشن زوج داشته و سوی معاشرت وی را به اثبات میرساند. مضافا در فرض اینکه زوجه در مقام دفاع از خود ضربه ای هم به زوج وارد نموده باشد. ایا می‌تواند ضرب و جرح متقابل تلقی شود. که دادگاه تجدیدنظر ان را مورد استدلال قرار داده است!!؟ ثالثا اینکه شهادت شهود نیز صرف نظر از ارای کیفری خود دلالت بر سوی رفتار زوج از شب اول ازدواج دارد. و همین مطلب باعث جدایی جسمانی زوجین و کراهت شدید زوجه گردیده که مجبور شده به لحاظ کراهت از 550 سکه مهریه خود و سایر حقوق مالی نیز در قبال جدایی از همسرش گذشت نماید. و این مطلب نیز مورد توجه دادگاه قرار نگرفته است. رابعا اینکه ضرب و جرح متعدد زوجه که حداقل در مورد سه فقره ان پرونده کیفری تشکیل گردیده و خود حکایت از استمرار ان دارد. از ناحیه دادگاه ساده تلقی شده است.که این نیز بر خلاف انصاف و عدالت است. و لذا با توجه به مراتب ذکر شده مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌نماید.

با نقض دادنامه و اعاده پرونده شعبه *تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه اعلام نموده عرایض به شرح دادخواست تقدیمی است.و لوایح ارائه گردیده است.و به سوابق کیفری زوج از جهت ضرب و جرح زوجه در سه مورد اشاره نموده است.وکیل زوج به تایید حسن رفتار موکل و احراز ان توسط دادگاه استناد نموده است. دادگاه تجدیدنظر با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره *مورخه 99/9/13 مجددا دادنامه بدوی را نقض و حکم بر بطلان دعوی خواهان بدوی صادر نموده است. (دادگاه تجدیدنظر علیرغم تذکر در خصوص مواد 2 و 27 قانون حمایت خانواده و تکلیف به استدلال در رد نظریه داوری و قاضی مشاور هیچگونه اقدامی در این مورد انجام نداده و دادنامه در این مورد فاقد استدلال است.اقای ا. ر. به وکالت از ز. م. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان وپاسخ فرجامخوانده اقای م. ح. در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده و پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 1399/09/13 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

فرجامخواهی اقای ا. ر. به وکالت از ز. م. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/9/13 صادره از خخ. که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا با توجه به دو فقره دادنامه های کیفری در خصوص ضرب وجرح زوجه از ناحیه زوج و یکفقره قرار موقوفی تعقیب در مورد شکایت زوجه که منجربه رضایت ایشان شده همگی حکایت از سوی رفتار و معاشرت وی داشته و استمرار رفتار خشونت امیز زوج را به اثبات می رساند مضافا در فرض اینکه زوجه در مقام دفاع از خود ضربه ای به زوج وارد نموده باشد. ایا می‌تواند ضرب و جرح متقابل تلقی و رفتار زوج را توجیه نماید. که دادگاه تجدیدنظر مورد استدلال قرار داده است. ثانیا اینکه شهادت شهود نیز صرف نظر از ارای کیفری خود دلالت بر سوی رفتار زوج از شب اول ازدواج دارد. و همین مطلب باعث جدایی جسمانی زوجین و کراهت شدید زوجه گردیده است.که مجبور شده به لحاظ کراهت از 550 سکه مهریه خود و سایر حقوق مالی در قبال جدایی از همسرش گذشت نماید. ثالثا موضوع کراهت خود می‌تواند از مصادیق بارز عسر و حرج تلقی گردد. (موضوع ماده 1146 قانون مدنی) و این موضوع در نظریه داوران بر عدم امکان سازش زوجین نیز مورد تاکید قرارگرفته است. لذا با توجه به مراتب ذکر شده مستندا به بند 2 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌نماید..

با نقض دادنامه و ارجاع به شعبه همعرض، شعبه *متکفل رسیدگی شده و در مورخه 1400/04/06 تشکیل جلسه داده است. وکیل زوج به لوایح قبلی استناد و تقاضای تحقیق از شهود و توجه به استشهادیه محلی با گواهی مطلعین را نموده است. وکیل زوج گفته تقاضای ملاحظه لوایح قبلی را به شرح صفحات اعلامی دارم. دادگاه با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/04/07 با این استدلال که زوج به دلیل اعتیاد همسرش دو قطعه زمین را به خانم واگذار نموده است. و اختلاف زمانی پیش امده که املاک به نام زوجه شده و سبب کراهت هم خود زوجه بوده است. و درگیری های بعدی که منجربه محکومیت شده نیز ناشی از اختلاف مالی راجع به دو قطعه زمین بوده و دیه در پرونده کیفری جزیی بوده که موجب عسر وحرج نیست و بذل قسمت کمی از مهریه دلیل بر کراهت نیست دادنامه بدوی را نقض و حکم بر بطلان دعوی زوجه صادر نموده است.وکیل زوجه از دادنامه فرجامخواهی نموده و اعلام کرده استدلال دادگاه در اینکه منشای اختلافات زوجین ملکی بوده امری شگفت انگیز است. زیرا در طول رسیدگی به پرونده در سه سال گذشته در خصوص اختلاف ملکی مطلبی بیان نشده است. که متن لایحه ایشان و پاسخ وکیل زوج اقای م. ح. در زمان شور قرائت میگردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 1400/04/07 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجامخواهی اقای ا. ر. به وکالت از ز. م. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/04/07 صادره از شعبه *که به موجب ان همچون شعبه *مذکور با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ سوی رفتار با توجه به شرط بند 2 عقد و عسر و حرج صادر گردیده وارد و موجه است. زیرا اولا با توجه به اینکه زوج به موجب دو فقره دادنامه های کیفری ارائه شده به اتهام ضرب و جرح زوجه محکوم به پرداخت دیات متعدد شده است.و در یک فقره پرونده کیفری مشابه نیز با رضایت زوجه قرار موقوفی تعقیب صادر گردیده است. ثانیا حداقل چهار نفر از شهود در جلسه دادرسی دادگاه بدوی در 98/7/24 حاضر و شهادت به ضرب و جرح زوجه در دفعات متعدد توسط زوج و سوی معاشرت وی داده اند بدیهی است.که با توجه به موارد ذکر شده سوی رفتار زوج مستمر بوده و شرط بند 2 عقد محقق گردیده است. ثالثا اینکه همین رفتار زوج باعث جدایی جسمانی طولانی زوجین و نهایتا منجربه کراهت زوجه گردیده که با اعلام ان حاضر به بذل 550 سکه از مهریه و سایر حقوق مالی خود شده است.بدیهی است.کراهت اعلامی با بذل حقوق مالی و قسمت اعظم مهریه خود می‌تواند از مصادیق بارز عسر و حرج باشد. رابعا اینکه نظریه داوران نیز بر عدم سازش قرار گرفته و دعاوی متعدد مابین و جدایی طولانی زوجین نیز حکایت از طلاق عاطفی بین ایشان دارد. خامسا اینکه دادگاه تجدیدنظر در دادنامه استناد نموده که زوج به دلیل اعتیاد همسرش دو فقره ملک به نام ایشان کرده نیز فاقد مستند است.و در پرونده نسبت به اعتیاد زوجه مطلبی بیان نشده است. لذا با توجه به اینکه شعبه *همچون شعبه *مذکور با نقض دادنامه بدوی رای اصراری بر بطلان دعوی فرجامخواه صادر نموده و مورد پذیرش نیست مقرر است.پرونده جهت رسیدگی مطابق ماده 408 قانون آیین دادرسی مدنی به هیات عمومی شعب حقوقی دیوانعالی کشور ارسال گردد./ا 400/8/8

شعبه *

رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. ت.