نقش گواهی انحصار وراثت در احراز سمت

تاریخ دادنامه قطعی: 1391/07/10
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در مورد دعاوی راجع به اموال موروثی خواهان، ارائه گواهی انحصار وراثت یکی از راه های ثبوت وراثت است؛اما مدعی می‌تواند توسط سایر ادله اثباتی نیز، وارثت خویش را ثابت کند؛ بنابراین صرف عدم ارائه گواهی انحصار وراثت صدور قرار عدم استماع دعوا به جهت عدم احراز سمت نخواهد بود.

در خصوص دعوی آقایان و خانمها 1 - ن. ک. فرزند ل.الف. 2 - س. س.م. 3 - س. س.م. 4 - ف. س. م. 5 - پ. س.م. با وکالت آقای م. ت. و آقای ذ.الف. م.م. به طرفیت خانمها و آقایان 1 - ر. م. فرزند ح. 2 - ه. م. 3 - ه. م. 4 - الف. م. 5 - م. م. 6 - م. ص.م. 7 - ع.الف. ش.ن. 8 - م. ش.ن. 9 - ف.الف. ش.ن. 10 - الف.الف. ش.ن. 11 - ز. خ.ن. 12 - م. خ.ن. 13 - ف. الف.الف. 14 - س. الف.الف. 15 - ن. الف.الف. 16 - س. غ. 17 - ه. م. 18 - ث. م. 19 - ق. م. 20 - الف. م. 21 - ت. م. 22 - بنیاد مستضعفان با نمایندگی آقای م. الف. 23 - اداره ثبت اسناد و املاک تهران خواندگان ردیف 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 و 10 با وکالت آقای م. ح. و آقای ع.الف. ف. به خواسته صدور حکم مبنی بر اعتراض به پذیرش ثبت... شعیر از پلاک --- اصلی و همچنین تقاضای ابطال اسناد رسمی نسبت به... شعیر پلاک ثبتی... فرعی از --- اصلی بانضمام خسارات دادرسی مقوم به 51 میلیون ریال بدین شرح که مورث خواهان‌ها مالک شش دانگ پلاک ثبتی موضوع خواسته بوده است که م. مذکور از طریق وراثت به خواهان‌ها به ارث رسیده و هر چند که مادر خواهان‌ها به نام خانم ع. م. مذکور را به آقای ن. ک. انتقال داده و در هر زمان نیز به ایشان وکالت داده است مع الوصف مرحوم خانم ع. م. که تنها ورثه مرحوم غ. ک. می‌باشد موضوع دعوی را در سال 1289 توسط آقای ع. م. پ. با سند عادی به آقای م. م. انتقال داده که پس از فوت وی با ناقل قانونی از طریق توارث به تنها ورثه ایشان مرحوم غ. ک. منتقل گردیده و پس از فوت وی نیز به مرحوم ع. م. که مادر خواهان‌ها می‌باشد منتقل می‌گردد یعنی نامبرده وارث ماترک مرحوم غ. ک. می‌شود و م. نیز در تصرف خواهان‌ها بوده است که مورث خواهان‌های ردیف 2 الی 5 م. را به خواهان ردیف اول انتقال داده است ولی آقای ه. ش. درخواست ثبت پلاک مذکور را نموده و پس از انتشار آگهی های نوبتی مورد اعتراض مرحوم ح. م. مورث مع الواسطه خواندگان واقع شده که بر اساس آن گزارش اصلاحی فیمابین آنها تنظیم می‌شود که قطعه اول واقع در سمت شرق به مساحت 1275 متر مربع در سهم آقای ح. م. و قطعه دوم به مساحت 1550 متر مربع واقع در سمت غرب در سهم آقای ه. ش. قرار گرفته است و قطعه اول پس از فوت آقای ح. م. بین فرزندان ایشان به اسامی آقایان ک. م. الف و خ. و خانمها م. و ه. رسیده که آنها درخواست ثبت می‌نماید و مورث خواهان‌ها ضمن اعتراض به استناد دو فقره سند قدیمی بیان می دارند که کل پلاک... متعلق به ایشان است و در خواست پذیرش ثبت نسبت به باقیمانده پلاک را نموده‌اند که موضوع به اداره کل ثبت تهران اعلام و از... شعیر باقیمانده از پلاک مذکور به نسبت... شعیر آن سند صادر شده و نسبت به... شعیر دیگر تاکنون سندی صادر نشده است لذا خواهان‌ها درخواست صدور رای به شرح خواسته را نموده‌اند این دادگاه با توجه به اینکه بر اساس حکم مصادره اموال به شماره 2144 مورخ 1359/03/05 دادگاه انقلاب اسلامی مشهد حکم به نفع مصادره اموال آقای ک. م. صادر شده است و بر اساس رای وحدت رویه شماره 581 مورخ 1371/12/02 هیات عمومی دیوانعالی کشور رسیدگی به موضوع در صلاحیت دادگاه صادر کننده حکم مصادره اموال می‌باشد لذا در خصوص آن قسمت از م. که جزء املاک آقای ک. م. بوده است این دادگاه بنا به مراتب مذکور و با توجه به ایراد بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی طی لایحه شماره 2175 مورخ 1390/09/05 و مستندا به مواد 26 و بند یک ماده 84 و 89 قانون آیین دادرسی مدنی این دادگاه قرار عدم صلاحیت خود را به صلاحیت دادگاه انقلاب اسلامی مشهد صادر و اعلام می‌نماید. و در خصوص مابقی نیز با توجه به اینکه خواهان‌ها مدعی ذیحق و ذینفع بودن خویش به لحاظ وراثت می‌باشد و با توجه به اینکه بر اساس مواد 360 و 364 قانون امور حسبی هر کسی که مدعی وراثت باشد و یا خود را ذینفع بداند می‌بایست بر مبنای قانون مذکور مبادرت به اخذ گواهی انحصار وراثت نماید و تا زمانی که گواهی انحصار وراثت ارائه ننموده است دعوی وی قابلیت استماع نخواهد داشت و در مانحن فیه خواهان‌ها گواهی حصر وراثتی از مرجع قضایی صالح اخذ ننموده‌اند تا بر مبنای آن سلسله مراتب ایادی که بر اساس وراثت بین آنها حقوق مورد ادعا به خواهان منتقل گردیده است را برای دادگاه محرز نمایند و دعوی به کیفیت مطروحه قابلیت استماع ندارد لذا این دادگاه با استناد به مواد 360 و 364 قانون امور حسبی و ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی خواهان‌ها را به کیفیت مطروحه صادر و اعلام می‌نماید.قرار صادره حضوری محسوب و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی در دادگاه‌های تجدید نظر استان تهران می‌باشد.

رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - ابراهیم کرمی

تجدیدنظرخواهی آقای ذ.الف. م.م. به وکالت از 1 - ن. ک. 2 - س. س.م. 3 - س. س.م. 4 - ف. س.م. 5 - پ. س.م. نسبت به آن بخش از دادنامه شماره --- - 90/12/09 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن قرار عدم استماع دعوای خواهان‌ها صادرگردیده وارد و محمول بر صحت بوده و بر استدلال و استنباط محکمه نخستین خدشه و اشکال قانونی وارد است. زیرا مدعی به هرصورتی که ذینفع بدون و صاحب سمت بودن خودش را برای محکمه ثابت نماید برای احراز سمت و نفع وی دردعوا کافی بوده و ارائه گواهی انحصار وراثت یکی از راههای ثبوت وراثت می‌باشد و الزامی برای ارائه این گواهی وجود ندارد و مدعی می‌تواند به واسطه سایر ادله اثباتی وارثت خویش را اثبات نماید و غیر قابل استماع تشخیص دادن دعوای خواهان‌ها به دلیل عدم ارائه گواهی حصر وراثت صحیح نبوده و منطبق بر مقررات نمی‌باشد و دادگاه تکلیف دارد مطابق ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی، با ورود در ماهیت دعوا نسبت به فصل خصومت یا صدور حکم اقدام نماید. بنابراین، دادگاه مستندا به ماده 353 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن قسمت از دادنامه که بر عدم استماع دعوا اشعار دارد، پرونده را برای ادامه رسیدگی عودت می دهد.رای صادره قطعی است.

رئیس و مستشار شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران

محمد حسن امی - محمد ترابی