صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/05/09
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
بردن اموال به جا مانده در مکانهای عمومی
پرسش
شخصی گوشی همراه خود را در رستورانی که مشغول سرو غذا بوده است روی میز جا گذاشته است و بعد از برگشت به رستوران متوجه میشود که گوشی وی نیست و اقدام به طرح شکایت سرقت مینماید. قاضی محترم شعبه به این استناد که وی در واقع گوشی خود را مفقود نموده است و بزه سرقت محقق نشده است، قرار منع تعقیب صادر مینماید. با توجه به مراتب توصیفی چنانچه شخصی اموال خود را در محل های مانند رستوران، مغازه و مانند اینها جا بگذارد و بعد از برگشت متوجه شود که شخص دیگری مال وی را برداشته و برده است آیا رفتار ارتکابی مصداق بزه سرقت میباشد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
در صورت مفقود شدن مال و یافتن آن بوسیله فرد دیگر احکام لقطه بر آن حاکم است و فاقد وصف جزایی میباشد نظریه اقلیت که با این استنتاج موافق است صحیح اعلام میشود
نظر اکثریت
جهت پاسخ به پرسش فوق نخست باید تفاوت فعل ربایش و یافتن تبیین گردد. جهت تبیین وجه ممیز این دو فعل به عنوان مقدمه باید بیان داشت که هر مالی دارای دو نشانه است ؛ نخست: نشانه مالکیت مانند سند رسمی املاک. دوم: نشانه تصرف که موضوعی مادی است و استیلاء مادی افراد بر اموال میباشد. برخی از جرایم نشانه مالکیت را نشانه می رود و برخی دیگر نشانه تصرف مالک را نقض می کند. به طور مثال جعل سند و معرفی خود به عنوان مالک، نقض نشانه مالکیت میباشد و سرقت مال دیگریر، نقض نشانه تصرف دیگری است. بنابراین هرگاه کیفیت رها شدن مالی حاکی از آن باشد که مالک مجدداً بر میگردد و تصرفات خود را ادامه می دهد و حسب قرائن معقول بازگشت مالک و تصرف مجدد وی محتمل است در این فرض برداشتن مال مانع از ادامه تصرفات مالک شده است و رفتار وی مصداق فعل ربایش میباشد. اگر کیفیت رها شدن مال به نحوی باشد که حسب قرائن مالک جهت ادامه تصرفات خود باز نمی گردد و برداشتن مال مانع از ادامه تصرف مالک نمی گردد در این حالت برداشتن مال مصداق فعل یافتن میباشد.
در خصوص پرسش فوق، با توجه به اینکه حسب قرائن محرز است که مالک جهت برداشتن مال خود و ادامه تصرف خود رجوع خواهد نمود بنابراین رفتار شخصی که به قصد جلوگیری از ادامه تصرفات مالک اقدام به برداشتن مال مینماید مصداق ربایش میباشد. ضمن آنکه در بزه سرقت حضور مالک مال در صحنه جرم موضوعیت ندارد و شخصی که به قصد بردن مال و به تصرف در آوردن مال برای خود اقدام به برداشتن مال به جا مانده مینماید رفتار ارتکابی مصداق بزه سرقت میباشد.
نظر اقلیت
شخصی که مال خود را جا گذاشته است در واقع مال خود را مفقود نموده و بنابراین احکام فقهی لقطه بر آن بار میگردد و رفتار شخصی که اقدام به برداشتن مال مفقود شده نموده است فاقد عنوان جزایی میباشد و مالک مال باید از طریق مراجع حقوقی مال خود را مطالبه نماید.
نظر ابرازی
با توجه به اینکه مال در واقع مفقود شده محسوب میگردد رفتار ارتکابی مصداق بزه سرقت نمیباشد لیکن چون آن شخص با اطلاع از عدم مالکیت خود، مال را تصرف نموده و برخورد مالکانه مینماید لذا رفتار ارتکابی مصداق بزه تحصیل مال از طریق نامشروع میباشد.