تاریخ دادنامه قطعی: 1401/02/19
پیام: در مواردی که خواهان دعوای بدوی از دعوای خود به کلی انصراف داده باشد از آنجا که از یک سو، نیاز به تصمیم مقتضی ماهیتی یعنی قرار سقوط دعوی اصلی خواهان اولیه خواهد داشت و از سوی دیگر هم، رسیدگی در دیوان عالی کشور شکلی بوده و مجاز به رسیدگی ماهوی نمیباشد دیوان رای را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به همان دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع مینماید.
خلاصه جریان پرونده:
در تاریخ 1400/07/04 خانم ر. ر. با وکالت اقای س. ب. ا. دادخواستی به خواسته فسخ نکاح تقدیم دادگاههای خانواده شعبه *نموده و وکیل خواهان توضیح داده است.خوانده که دارای سابقه محکومیت کیفری هستند خود را با تحصیلات فوق لیسانس دارای شغل و صاحب مکنت و مال فراوان معرفی و برای فرستادن موکل به خارج از کشور با وی طرح دوستی مینماید. و بعد از مدتی رابطه صمیمی با موکله اظهار میدارد. که باید ازدواج نمایند تا بتوانند از کشور خارج شوند و موکله را بدون اذن پدر با تخلف دفترخانه شماره *در تاریخ 1400/04/21 رسما به نکاح خویش درمی اورد و اکنون پس از گذشت دو ماه از تاریخ ازدواج، موکله متوجه شده اند که خوانده دارای سوی پیشینه کیفری هستند و هیچ شغل و تحصیلات عالی دانشگاهی ندارند و منازل مسکونی هم که ادعای مالکیت انها را داشته استیجاری بوده و همچنین با شناسنامه ای جعلی و سفید خود را مجرد اعلام نمودند در حالی که متاهل و دارای فرزند شش ساله میباشند …، نظر به اهمیت این موضوعات و در صورت اطلاع موکله از واقعیت هرگز ازدواجی صورت نمی گرفت و مستندا به مواد 1120 و 1128 و 1131 قانون مدنی رسیدگی و صدور حکم مبنی بر تایید و تنفیذ فسخ نکاح به لحاظ تدلیس مورد استدعا است. رسیدگی به شعبه *ارجاع میگردد. و اقای م. چ. وکیل دادگستری از ناحیه خوانده اعلام وکالت مینماید.، و جلسه دادگاه در تاریخ 1400/07/19 در وقت مقرر با حضور وکلای طرفین تشکیل میگردد.، وکیل خواهان به شرح دادخواست تقدیمی خواسته را توضیح می دهد و اضافه می کند زوجین علاوه بر عقد اقدام به نزدیکی و عروسی هم نموده اند، وکیل خوانده بیان می دارد. برابر سند نکاحیه و سند سجلی، زوجه کاملا در جریان اینکه زوج قبلا همسر دیگری داشته قرار گرفته است.و همچنین ایشان دانشجوی رشته مکانیک *می باشد. که در مقطع لیسانس تحصیل کرده است.و تاکنون مدرک لیسانس را دریافت نکرده است.وسابقه کیفری قبل از ازدواج بوده ارتباطی به این موضوع نداشت و چون با یکدیگر تصمیم به ازدواج گرفته اند رضایت پدر زوجه اخذ نشده است.و زوج دارای شغل ازاد بود که در سند ازدواج قید گردیده است.تقاضای رد دعوی را دارم.، دادگاه پس از اخذ نظریه قاضی مشاور، با استدلال به اینکه زوج سابقه کیفری به اتهام قتل غیر عمدی داشته و علی رغم تصریح دارا بودن مدرک کارشناسی در سند ازدواج، فاقد این مدرک میباشد. که در زمان عقد نکاح به اطلاع زوجه نرسیده و کتمان شده است، دعوی خواهان را حداقل در دو مورد مذکور صحیح و وارد عنوان و مستندا به ماده 1128 و ماده 1131 قانون مدنی حکم به فسخ نکاح فیما بین را صادر مینماید.، وکیل زوج از رای صادره تجدید نظر خواهی مینماید. و شعبه *حسب الارجاع به تجدید نظر خواهی رسیدگی و به موجب دادنامه شماره *- 1400/09/03 با صرفنظر از اینکه عقد نکاح واقع شده ما بین متداعین بدون اذن ولی زوجه منعقد گردیده و صحت و نفوذ چنین عقد محل تامل است، رای تجدید نظر خواسته را از حیث مبانی استدلال و رعایت موازین قانونی و اصول دادرسی فاقد ایراد دانسته و با رد تجدید نظرخواهی، دادنامه مذکور را تایید می کند، اقای ف. ف. با وکالت اقای م. ن. پ. نسبت به رای دادگاه تجدید نظر فرجامخواهی به عمل می اورد و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع میگردد. و متعاقبا وکیل فرجامخواه اعلام مینماید. که فرجامخوانده خانم ر. ر. به موجب سند رسمی شماره 10574 مورخ 1400/10/23 قرار نموده که از کلیه موارد ادعایی که جهت اثبات ادعای خود به ان استناد نموده اطلاع کامل داشته است.و اکنون هم به موجب سند رسمی 10573 مورخ 1400/10/23 با انصراف کلی از دعوی فسخ نکاح درخواست صدور قرار سقوط دعوی را نموده است.و اسناد استنادی را هم ضمیمه لایحه خود کرده و تقاضای تصمیم مقتضی را نموده است.
هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش اقای ی. ا. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای م. ت. م. ح. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نقض دادنامه فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
با توجه به محتویات پرونده و اینکه حسب اعلام و ادعای وکیل فرجامخواه و مفاد سند شماره *- 1400/10/23 دفتر اسناد شماره 175 کرمانشاه فرجامخوانده خانم ر. ر. اقرار و اذعان نموده است.که از کلیه موارد ادعایی که جهت ادعای خود به ان استناد کرده اطلاع کامل داشته است.و بعد هم مطابق سند شماره 10573 - 1400/10/23 به کلی از دعوی خود صرفنظر کرده است.که اولا نیاز به تحقیق از فرجامخوانده در رابطه با ادعای معنونه مبنی بر اقرار و اعتراف وی به شرح فوق الذکر دارد. و ثانیا در صورت صحت ادعا نیاز به تصمیم مقتضی ماهیتی یعنی قرار سقوط دعوی اصلی خواهان اولیه یعنی خانم ر. ر. را خواهد داشت و از طرفی هم رسیدگی در دیوان عالی کشور شکلی بوده و مجاز به رسیدگی ماهوی نمیباشد. لذا در وضعیت حاضر رای صادره به جهات اشعاری قابلیت تایید را ندارد. و نقض میگردد. و رسیدگی مجدد حسب بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به همان دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد.
شعبه *
ی. ا. (رییس) س. ن. ا. ا. (مستشار)