تاریخ نظریه: 1397/02/10
شماره نظریه: 7/97/201
شماره پرونده: 97-186/2-201
استعلام:
آیا در جرائمی نظیر «شروع به قتل»، مجازات مربوطه به استناد تبصره ماده 621 و ماده 613 قانون تعزیرات (مصوب 75) تعیین میگردد؟ (مستنداً به قاعده تفسیر به نفع متهم و توجهاً به اینکه قانون خاصّ مقدم، قانون عام موخّر را تخصیص میزند)، یا اینکه تعیین مجازات، مطابق با ماده 122 قانون مجازات اسلامی (مصوب 92) خواهد بود؟ (مستنداً به اطلاق ماده 122، نسخ مواد 621 و 613 ق تعزیرات بر اساس ماده 728 ق. مجازات اسلامی مصوب 92 و توجهاً به روح حاکم بر مقررات قانون اخیرالتصویب از حیث تنقیح و تجمیع مقررات و سیاست یکسانسازی.)
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
با توجه به اینکه مقنن در قانون مجازات اسلامی 1392 در مقام ایجاد تناسب و نظم خاصی برای مجازات شروع به جرم است، لذا در تمام مواردی که مشمول ماده 122 قانون مذکور است، مجازاتهایی به شرح بندهای ذیل این ماده تعیین نموده است؛ به گونهای که قبل از آن، تعیین مجازات برای شروع به جرم، به طور عام و مطلق در قانون مجازات اسلامی 1370 انجام نشده است. همچنین، با توجه به لزوم یکسانسازی نحوه رسیدگی در امور قضایی که در بند 7 سیاستهای کلان مقام معظم رهبری مورد تأکید قرار گرفته است و با توجه به ماده 728 قانون مزبور در خصوص لغو کلیه مقررات و قوانین مغایر با این قانون، به نظر میرسد این اطلاق شامل کلیه قوانین و مقررات خاص و عام از جمله در خصوص موضوع سوال است؛ زیرا چنانچه قائل به عدم نسخ موارد خاص مندرج در قوانین جزایی در خصوص تعیین مجازات شروع به جرم باشیم، شاهد تفاوت و شدت و ضعف میزان مجازات وعدم تناسب آن خواهیم بود. درنتیجه کلیه قوانین دیگر که به طور خاص برای شروع به جرم، مجازات تعیین کرده است، با تصویب و لازمالاجرا شدن قانون مجازات اسلامی 1392، ملغی است.