شهروندان از حق تشکیل، عضویت و فعالیت در احزاب، جمعیتها، انجمن های اجتماعی، فرهنگی، علمی، سیاسی و صنفی و سازمان های مردم نهاد، با رعایت قانون، برخوردارند. هیچکس را نمی توان از شرکت در آن ها منع کرد یا به شرکت در یکی از آنها مجبور ساخت. عضویت یا عدم عضویت نباید موجب سلب یا محدودیت حقوق شهروندی یا موجب تبعیض ناروا شود.
د - حق تشکل، تجمع و راهپیمایی
از
منشور حقوق شهروندی
حق شهروندان است که در قالب اتحادیه ها، انجمنها و نظامهای صنفی در سیاست گذاری ها، تصمیم گیری ها و اجرای قانون، مشارکت موثر داشته باشند.
فعالیتهای مدنی در حوزه های حقوق شهروندی، حق هر شهروند است. سازمانهای مردم نهاد باید حق دسترسی به اطلاعات و دادگاه صالح را برای دادخواهی در مورد نقض حقوق شهروندی داشته باشند.
حق شهروندان است که آزادانه و با رعایت قانون نسبت به تشکیل اجتماعات و راهپیماییها و شرکت در آن ها اقدام کنند و از بیطرفی دستگاههای مسئول و حفاظت از امنیت اجتماعات برخوردار شوند.