هیات تخصصی اراضی، شهرسازی
شماره پرونده: ه- ع/98/268 شماره دادنامه: 9809970906010214 تاریخ: 14/5/98
شاکی: آقای اسفندیار مطهری
طرف شکایت: کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری اصفهان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 6-8 ضوابط ارتفاعی طرح تفصیلی شهر اصفهان (مورخ 3/4/97)
شاکی دادخواستی به طرفیت کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری اصفهان به خواسته ابطال بند 6-8 ضوابط ارتفاعی طرح تفصیلی شهر اصفهان (مورخ 3/4/97) به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
پیرو جلسه کارشناسی مورخ 13/2/97 در دفتر فنی استانداری مقرر گردید بند ذیل به عنوان بند 6-8 به ضوابط ارتفاعی دفترچه ضوابط طرح بازنگری اصفهان اضافه گردد:
بر اساس مساحت پلاک های شمالی مطابق جدول ذیل (ارتفاع و تعداد طبقات پلاک جنوبی) که کد ارتفاعی پایه و شکست در آن مشخص گردیده با رعایت سایر ضوابط طرح تفصیلی به عنوان بند 6-8 به ضوابط مربوطه اضافه میگردد:
ردیف
مساحت پلاک شمالی / متر مربع
تعداد طبقات پلاک جنوبی
ارتفاع / متر
1
تا 250
دو طبقه روی پیلوت
5/10
2
از 250 تا 400
سه طبقه روی پیلوت
14
3
از 400 تا 500
چهار طبقه روی پیلوت
17
4
از 500 و بالاتر
پنج طبقه روی پیلوت
20
تبصره 1: مازاد بر جدول فوق با تاکید بر عدم سایه گذاری، امکان ایجاد شکست با رعایت زاویه 45 درجه جهت تامین در بدون احداث پخ و رعایت حداکثر کد ارتفاعی منطقه با رعایت سایر ضوابط در راستای تامین نور متعارف وجود دارد.
تبصره 2: در صورت وجود گذر در شمال پلاک، معادل با عرض گذر شمالی عدد ارتفاعی متناظر به جدول فوق اضافه میگردد. (با رعایت حداکثر کد ارتفاعی مصوب و سایر ضوابط طرح تفصیلی)
تبصره 3: در صورتی که قطعات شمالی به صورت شرقی - غربی باشد از این بند و تبصره های ذیل مستثنی است و مطابق ضوابط امر مربوطه اقدام میگردد.
تبصره 4: در صورتی که قطعات شمالی تفکیک غیر مجاز، خلاف ضوابط مصوب انجام داده باشد و یا تفکیک فیزیکی غیرمجاز بوده و فاقد سند مالکیت شش دانگ برای هر قطعه تفکیکی باشد و دارای آرای ماده 100 باشند، در تعیین ارتفاع پلاک جنوبی، تفکیک پلاک شمالی مطابق ابعاد مندرج در سند اولیه مالکیت قبل از تفکیک مشروط بر آن که از ضوابط مربوط به کد ارتفاعی مصوب طرح بازنگری تجاوز نکند ملاک عمل است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 6-8 ضوابط ارتفاعی طرح تفصیلی شهر اصفهان را خواستار گردیده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است:
1- اطلاق بند 1-1-5 طرح تفصیلی شهر اصفهان در موضوع "حریم سایه اندازی" وفق نظریه شورای نگهبان مورخ 7/6/96 خلاف موازین شرع شناخته شد و به موجب رای شماره 919-21/9/96 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در حد نظریه فقهای شورای نگهبان از تاریخ تصویب ابطال گردید. شورای نگهبان در این نظریه اعلام کرده است که در مواردی که نور متعارف قطعه مالکیت شمالی با توجه به موقعیت و محل ملک مزبور از طریق دیگری تامین شد و یا ضرری که مالک قطعه جنوبی از جهت محدودیت در ساخت طبقات مجاز مطابق ضوابط آن منطقه با آن مواجه میشود، بیشتر یا مساوی ضرری باشد که بر فرض ساختن طبقات مزبور متوجه مالک قطعه شمالی از جهت کمبود نور ساختمان میشود، خلاف موازین شرع شناخته میشود.
2- مصوبه معترض عنه باعث شده است که شهرداری اصفهان ضوابط فوق را رعایت ننموده و به جای بررسی و تطبیق آن ضوابط در املاک شمالی و جنوبی، کل بند 1-1-5 را باطل تلقی و به ابطال اطلاق آن توجهی ننماید. به عبارتی مقررات بند 1-1-5 طرح تفصیلی همچنان بر املاک جنوبی و شمالی حاکم بوده و نبایستی با تمسک به وضع مقرره جدید (بند 6-8) ضوابط مربوط به عقب نشینی و تبعاً ارتفاع مجاز را تغییر داد.
3- کمیسیون ماده 5 به جای تعیین و ارائه ضوابط جدید ذیل بند 1-1-5 مبادرت به وضع بند 6-8 نموده و با ارائه جدولی در این بند، میزان ارتفاع مجاز را بر اساس قطعات جنوبی مقرر نموده، این در حالی است که اولاً: ضابطه مساحت قطعات جنوبی به هیچ وجه صحیح نبوده و فاقد منطق شهرسازی است. چرا که برای حریم سایه اندازی عواملی همچون: طول قطعه جنوبی، کسری فضای سبز، عرض گذر قطعه جنوبی، زاویه تابش نور خورشید باید در نظر گرفته شود و ثانیاً: این نحوه ضابطه گذاری با اصل شفافیت مغایرت دارد و سبب سردرگمی و بی نظمی در امور شهرسازی خواهد شد.
4- وضع این مصوبه سبب تجاوز مالکین قطعات شمالی بر مالکین قطعات جنوبی میگردد که بر خلاف اصول 40 و 47 قانون اساسی و مواد 301، 302 و 303 قانون مدنی است.
5- مستنداً به اصل 47 قانون اساسی، کمیسیون ماده 5 نمی تواند با وضع این بند، حقوق مسلم مالکیت قطعات جنوبی را نادیده بگیرد. در واقع ملاک مساحت برای ارتفاع قطعات شمالی با اصل مزبور و ماده 30 قانون مدنی در تغایر آشکار است و سبب تحدید حقوق مالکانه و حق بر سلامتی و حق استفاده از امواج رادیویی و حق حیات مالکین قطعات شمالی است.
6- مفاد بند 8 ماده 3 آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرح های توسعه و عمران محلی، ناحیه ای، منطقه ای و ملی موضوع مصوبه مورخ 12/10/78 هیات وزیران رعایت نشده و میبایست همه اعضای کمیسیون ماده 5 مصوبه موضوع شکایت را امضا نمایند. مطابق این بند، کمیسیون توسط استاندار اصفهان تشکیل و پس از امضا ابلاغ میگردد که در ما نحن فیه چنین نشده است.
7- مطابق ماده 49 همان آییننامه، برای تغییرات طرح تفصیلی احراز ضرورت و نیز رعایت حقوق مکتسبه اشخاص لازم است فلذا مصوبه مورد شکایت با مفاد ماده مزبور نیز در تنافی است.
با عنایت به مراتب فوق ابطال مصوبه معترض عنه که سبب بهم خوردن تعادل حقوق مالکین قطعات جنوبی و شمالی شده است مورد استدعاست.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: با وجود ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به اداره حقوقی کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری استان اصفهان در تاریخ 8/3/98 و اداره حقوقی اداره کل راه و شهرسازی اصفهان در تاریخ 9/3/98، پاسخی از سوی مراجع مذکور واصل نشده است. /ت
نظریه تهیه کننده گزارش: با توجه به این که طبق بند 3 از ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن طرح تفصیلی عبارت از طرحی است بر اساس معیارها و ضوابط کلی جامع شهر نحوه استفاده از زمینهای شهری در سطح محلات مختلف شهر و وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور و میزان و تراکم جمعیت و تراکم ساختمانی در واحدهای شهری میباشد و طبق ماده 5 قانون تاسیس شوای عالی شهرسازی و معماری ایران بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی شهری و تغییرات آنها در هر استان از اختیار کمیسیون مقرر در ماده........ میباشد فلذا بند 6-8 ضوابط ارتفاع طرح تفصیلی شهر اصفهان که در کمیسیون ماده 5 آن استان به تصویب رسیده است خارج از اختیار و مغایر با قوانین اعلام شده از جمله اصول 40 و 47 قانون اساسی و مواد 301 و 302 و 303 قانون مدنی نمیباشد. تهیه کننده گزارش: احمد درزی رامندی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت آقای اسفندیار مطهری به طرفیت کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری اصفهان به خواسته ابطال بند 6-8 ضوابط ارتفاعی طرح تفصیلی شهر اصفهان مورخ 3/4/97 موضوع در جلسه مورخ 6/5/98 هیات مطرح و اعضاء پس از استماع گزارش و بررسی موضوع به اتفاق بر این نظر بودند که با توجه به اینکه مطابق بند 3 از ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن طرح تفصیلی عبارت از طرحی است بر اساس معیارها و ضوابط کلی جامع شهر، نحوه استفاده از زمینهای شهری در سطح محلات مختلف شهر و وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور و میزان و تراکم جمعیت و تراکم ساختمان در واحد های شهری میباشد و طبق ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی شهری و تغییرات آنها در هر استان از اختیار کمیسیون مقرر در ماده فوق میباشد بنابراین مصوبه معترض عنه در راستای اختیارات قانونی اشاره شده وضع گردیده و مغایر قانون و خارج از اختیار تشخیص نمی گردد. فلذا شکایت شاکی مستنداً به بند (ب) از ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رد میشود. رای صادره ظرف مهلت بیست روز از ناحیه رئیس دیوان یا ده نفر از قضات قابل اعتراض و رسیدگی در هیات عمومی میباشد.
احمد درزی رامندی - رئیس هیات تخصصی اراضی، شهرسازی دیوان عدالت اداری