کنوانسیون 18 سپتامبر 1961 گوادالاخارا متمم کنوانسیون ورشو‌ در مورد یکسان کردن برخی از مقررات مربوط به حمل و نقل هوایی بین‌المللی

دول امضا کننده این کنوانسیون:
نظر به اینکه کنوانسیون ورشو مقررات مربوط به حمل و نقل هوایی بین‌المللی توسط شخصی غیر از طرف متعاهد قرارداد حمل و نقل را فاقد میباشد- و نظر به اینکه تدوین مقرراتی که شامل اینگونه موارد باشد مطلوب به نظر می‌رسد.
نسبت به موارد زیر موافقت نمودند:
در این کنوانسیون:
الف - « منظور از کنوانسیون ورشو » - کنوانسیون مربوط به یکسان کردن پاره‌ای از مقررات مربوط به حمل و نقل هوایی بین‌المللی که در تاریخ 12 اکتبر1929 در ورشو به امضا رسیده یا کنوانسیون ورشو که در سال 1955 در لاهه اصلاح گردیده است - حسب این که حمل و نقل موضوع بند (ب)‌مشمول کدامیک از این دو کنوانسیون باشد.
ب - منظور از « متصدی حمل و نقل طرف قرارداد » شخصی است که طرف قرارداد حمل و نقلی میباشد که طبق مقررات کنوانسیون ورشو بین او و یک مسافر یا فرستنده یا شخصی که از طرف یک مسافر و یا فرستنده اقدام میکند انعقاد یافته است.
ج - منظور از « عامل حمل و نقل » شخصی است غیر از متصدی حمل و نقل قرارداد که طبق اختیاراتی که از طرف متصدی حمل و نقل طرف قرارداد به او اعطاء گردیده عهده‌دار انجام تمام یا قسمتی از حمل و نقل مذکور در بند (ب) میگردد، ولی از لحاظ مقررات مندرج در کنوانسیون ورشو در مورد این قسمت متصدی حمل و نقل متوالی محسوب نمیشود. این اختیارات تا زمانی که مدرکی مبنی بر لغو آن ارائه نشده به قوت خود باقی خواهد ماند.
هر گاه عامل حمل و نقل عهده‌دار انجام تمام یا قسمتی از حمل و نقل گردد که طبق قرارداد مذکور در بند (ب) از ماده 1 تابع مقررات کنوانسیون‌ورشو باشد مادام که دراین کنوانسیون به نحو دیگری مقررنگردیده متصدی حمل و نقل طرف قرارداد و عامل حمل و نقل تابع مقررات کنوانسیون ورشو خواهند بود. بدین معنی که شخص اول نسبت به تمام حمل و نقلی که در قرارداد در نظر گرفته شده و شخص دوم تنها در مورد قسمتی که انجام آن را به عهده دارد.
1 - اعمال و قصور عامل حمل و نقل و مستخدمین و عاملین او ضمن انجام وظایف مربوط به حمل و نقلی که توسط عامل حمل و نقل انجام میگیرد به عنوان اعمال و قصور متصدی حمل و نقل طرف قرارداد تلقی خواهد شد.
2 - اعمال و قصور متصدی حمل و نقل طرف قرارداد و مستخدمین و عاملین او ضمن انجام وظایف مربوط به حمل و نقلی که توسط عامل حمل و‌نقل انجام میگیرد وقوع یافته به عنوان اعمال و قصور عامل حمل و نقل محسوب میگردد. معذالک این اعمال و قصور عامل حمل و نقل را مشمول مسئولیتی خارج از حدود و مقررات در ماده 22 کنوانسیون ورشو نخواهد کرد. هر نوع‌موافقتنامه مخصوصی که طبق آن متصدی حمل و نقل طرف قرارداد عهده‌دار وظایفی گردد که در کنوانسیون ورشو مقرر نشده باشد و هر نوع انصراف از‌حقوق مقرر در کنوانسیون مذکور یا هر نوع اظهارنامه خاصی در مورد ارزش کالا در مقصد - مندرج در ماده 22 کنوانسیون مزبور - در مورد عامل حمل‌و نقل نافذ نخواهد بود مگر آنکه با آن موافقت کرده باشد.
شکایات و یا دستوراتی که طبق مقررات کنوانسیون ورشو باید بمتصدی حمل و نقل ابلاغ شود اعم از آنکه بمتصدی حمل و نقل طرف قرارداد یا عامل حمل و نقل خطاب شده باشد - دارای اثر یکسان خواهد بود. معذلک دستورات مذکور در ماده 12 کنوانسیون ورشو فقط هنگامی نافذ خواهد بود که بمتصدی حمل و نقل طرف قرارداد خطاب شده باشد.
در مورد حمل و نقلی که توسط عامل حمل و نقل انجام میگیرد هر یک از مستخدمین یا عاملین او یا هر یک از مستخدمین یا عاملین متصدی‌حمل و نقل طرف قرارداد چنانکه ثابت نماید که در حدود وظایف خود عمل کرده است حق دارد از حدود مسئولیتی که طبق این کنوانسیون شامل‌متصدی حمل و نقل میگردد که او مامور آنست بهره‌مند گردد - مگر این که ثابت شود عمل وی به نحوی بوده است که طبق مقررات کنوانسیون ورشو نمیتوان بحدود مسئولیت استناد نمود.
در مورد حمل و نقلی که به وسیله عامل حمل و نقل انجام گردیده است مبلغ کل غرامت قابل وصول از عامل مزبور و متصدی حمل و نقل‌طرف قرارداد و مستخدمین یا عاملین آنها که در حد وظایف خود عمل نموده‌اند نباید از حداکثر مبلغ غرامتی که ممکن است طبق این کنوانسیون پرداخت آن به عهده متصدی حمل و نقل طرف قرارداد یا عامل حمل و نقل گذاشته شود تجاوز نماید ولی هیچ یک ازاشخاص مذکور دراین ماده مسئول پرداخت مبلغی بیش از میزانی که شامل وی میشود نخواهد بود.
در مورد حمل و نقلی که به وسیله عامل حمل و نقل انجام گرفته است شاکی مختاراست علیه عامل مزبور یا متصدی حمل ونقل طرف قرارداد یا هر دو یا هر یک جداگانه ادعای خسارت بنماید. چنانچه ادعای خسارت فقط علیه یکی از متصدیان حمل و نقل باشد این شخص محق خواهد بود که خواستارملحق شدن متصدی دیگر حمل و نقل در جریان محاکمات گردد. نحوه عمل و نتایج آن تابع قانون دادگاهی خواهد بود که بدعوی رسیدگی مینماید.
هر گونه ادعای خسارت مذکور در ماده 7 این کنوانسیون باید به انتخاب شاکی یا دردادگاهی که طبق مقررات ماده 28 کنوانسیون ورشو‌میتوان در آن علیه متصدی حمل و نقل طرف قرارداد اقامه دعوی کرد و یا در دادگاهی که محل اقامت عامل حمل و نقل یا مقر اصلی شغلی او در حوزه قضایی آن واقع است به عمل آید.
1 - هر قید و شرط قراردادی که متصدی حمل و نقل طرف قرارداد با عامل حمل و نقل را از مسئولیتی که دراین کنوانسیون مقرر گردیده مبری‌سازد و با برای او محدودیتی کمتر از آنچه طبق طبق این کنوانسیون تعیین گردیده مقرر نماید باطل و بی اثر خواهد بود ولی بطلان یک چنین شرط موجب بطلان قرارداد که تابع مفاد و مقررات این کنوانسیون باقی خواهد ماند نمیگردد.
2 - در مورد حمل و نقلی که توسط عامل حمل و نقل انجام گیرد بند فوق شامل مقررات مربوط به ازبین رفتن یا خسارت ناشی از نقص ذاتی یا کیفی و‌معایب کالای حمل شده نخواهد شد.
3 - شروط مذکور در یک قرارداد حمل و نقل و تمام توافقهای مخصوص که قبل از بروز خسارت منعقد شده باشد که به موجب آن طرفین بخواهند‌خواه با تعیین قوانین قابل اجرا و خواه با تغییر مقررات مربوط بصلاحیت دادگاه - از مقررات این کنوانسیون تخلف نمایند - باطل و بی اثر است. معذلک - در مورد حمل و نقل کالا - شرط حکمیت در حدود کنوانسیون مجازمیباشد و این در صورتی است که حکمیت در حوزه‌های قضایی دادگاه‌های مذکور در ماده 8 صورت پذیرد.
با رعایت ماده 7 - هیچ یک از مندرجات این کنوانسیون را نمیتوان طوری تعبیر نمود که بحقوق و تعهدات موجود بین دو حمل‌کننده لطمه وارد سازد.
این کنوانسیون تا تاریخی که طبق مفاد پیش‌بینی شده در ماده 13 بمورد اجرا گذارده شود - جهت امضای دولی که در این تاریخ عضو‌سازمان ملل متحد و یا هر یک از سازمانهای تخصصی باشند - مفتوح خواهد ماند.
1 - این کنوانسیون به تصویب دول امضاء‌کننده خواهد رسید.
2 - اسناد تصویب بحکومت ممالک متحده مکزیک سپرده خواهد شد.
1 هنگامی که پنج دولت امضاء‌کننده کنوانسیون حاضر را تصویب نمودند نود روز پس از تاریخ تسلیم پنجمین سند تصویب بین دول مزبور بمورد اجرا گذارده خواهد شد. این کنوانسیون در مورد دولتی که بعداً آن را تصویب نمایند در نودمین روز - پس از تسلیم سند تصویب آن به مورد اجرا گذاشته خواهد شد.
2- به محض لازم الاجرا شدن کنوانسیون حاضر، حکومت ممالکت متحده مکزیک آن را نزد سازمان ملل متحد و سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری ثبت خواهد رسانید.
1 - این کنوانسیون پس از آنکه به مورد اجرا گذارده شد جهت الحاق هر یک از دول عضو سازمان ملل متحد و یا هر یک از سازمانهای تخصصی مفتوح خواهد ماند.
2 - الحاق یک دولت یا تسلیم سند الحاق بحکومت ممالک متحده مکزیک انجام گرفته و از نودمین روز پس از تاریخ تسلیم سند مزبور نافذ خواهد بود.
1 هر دولت طرف متعاهد این کنوانسیون میتواند با تسلیم اطلاعیه ای به عنوان حکومت ممالک متحده مکزیک این کنوانسیون را فسخ نماید.
2 - فسخ کنوانسیون شش ماه پس ازتاریخ دریافت اطلاعیه فسخ توسط حکومت ممالک متحده مکزیک - نافذ خواهد بود.
1 - هر یک از دول متعاهد میتواند هنگام تصویب این کنوانسیون یا الحاق بآن و یا در هر زمان پس از آن تاریخ با تسلیم اعلامیه‌ای بحکومت ممالک متحده مکزیک اعلام نماید که این کنوانسیون در مورد هر یک از سرزمینهایی که آن دولت مسئول روابط خارجی آنست تسری داده شود.
2 - نود روز پس از تاریخ دریافت چنین اعلامیه ای توسط حکومت ایالات متحده مکزیک این کنوانسیون در مورد سرزمینهای مذکور تسری مییابد.
3 - هر یک از دول متعاهد میتواند فسخ این کنوانسیون را طبق مفاد ماده 15 در مورد یک یا کلیه سرزمینهایی که آن دولت مسئول روابط خارجی آن‌است اعلام نماید.
هیچ گونه رزرو (‌قید و شرطی) در مورد این کنوانسیون جایز نمیباشد.
حکومت ممالک متحده مکزیک مواد ذیل را به سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری و کلیه دول عضو سازمان ملل متحد و یا عضو‌سازمان‌های تخصصی اعلام خواهد نمود:
الف - کلیه امضاهای این کنوانسیون و تاریخ آنها.
ب - تسلیم اسناد تصویب و یا الحاق و تاریخ آنها.
ج - تاریخی که این کنوانسیون طبق بند (‌الف) ماده 13 بمورد اجرا گذارده خواهد شد.
د - دریافت هر اطلاعیه فسخ و تاریخ آن.
ه - دریافت هر اعلامیه یا اطلاعیه که طبق ماده 16 به عمل آید و تاریخ دریافت آنها.
بنا به مراتب فوق امضاء‌کنندگان ذیل با داشتن اختیارات قانونی این کنوانسیون را امضا نمودند.
این کنوانسیون در تاریخ 18 سپتامبر 1961 بزبانهای انگلیسی و فرانسه و اسپانیائی در گوادالاخارا تنظیم گردیده و کلیه متون آن دارای اعتبار یکسان میباشد. در صورت بروز اختلاف متن فرانسه که کنوانسیون ورشو مورخ 12 اکتبر 1929 بآن زبان نوشته شده معتبر خواهد بود. حکومت ممالک متحده‌مکزیک ترجمه رسمی از کنوانسیون را بزبان روسی تهیه خواهد کرد. این کنوانسیون به حکومت ممالک متحده مکزیک سپرده خواهد شد و طبق ماده 11 جهت امضا مفتوح خواهد ماند و حکومت مزبور رونوشت‌های برابر با اصل آن را برای سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری و کلیه دول عضو سازمان ملل متحد یا عضو هر یک از سازمانهای تخصصی ارسال خواهد‌داشت.
کنوانسیون فوق مشتمل بر یک مقدمه و هجده ماده منضم به قانون اجازه الحاق دولت شاهنشاهی ایران به کنوانسیون 12 اکتبر 1929 ورشو و پروتکل 28 سپتامبر 1955 لاهه و کنوانسیون 18 سپتامبر 1961 گوادالاخارا و پروتکل 8 مارس 1971 گواتمالا میباشد.
نایب رئیس مجلس سنا - دکتر سید محمد سجادی