کنوانسیون مربوط به اتخاذ تدابیر برای ممنوع کردن و جلوگیری از ورود، صدور و انتقال مالکیت غیرقانونی اموال فرهنگی
مصوب 14 نوامبر 1970 (23 آبان ماه 1349) کنفرانس عمومی یونسکو و 1353/09/17 مجلس شورای ملی
کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد ضمن شانزدهمین اجلاسیه خود مورخ 12 اکتبر تا 14 نوامبر 1970 منعقد در پاریس، با یادآوری اهمیت مقررات اعلامیه اصول همکاری فرهنگی بینالمللی مصوب چهاردهمین اجلاسیه کنفرانس عمومی،
با توجه به اینکه تبادل اموال فرهنگی میان ملتها، برای مقاصد علمی فرهنگی و تربیتی، آگاهی نسبت به تمدن بشری را عمیقتر میکند و زندگی فرهنگیهمه مردمان را غنی میسازد و احترام و ارجگذاری متقابل را بین همه ملتها به وجود میآورد،
با توجه به اینکه اموال فرهنگی یکی از عناصر اساسی تمدن و فرهنگ ملتها هستند و هنگامی ارزش واقعی خود را کسب میکنند که منشا تاریخ ومحیط آنها با دقت هرچه تمامتر شناخته شوند،
با توجه به اینکه هر دولت موظف است میراث ناشی از اموال فرهنگی موجود در قلمرو خود را در برابر خطرات سرقت، کاوشهای پنهانی و صدور غیر قانونی، حمایت کند،
با توجه به اینکه، برای اجتناب از این خطرات، ضرورت دارد که هر دولت نسبت به الزامهای اخلاقی مربوط به احترام میراث فرهنگی خود و کلیه ملتها وقوف بیشتری حاصل کند،
با توجه به اینکه موزهها، کتابخانهها، بایگانیها، به عنوان موسسات فرهنگی، باید مراقبت کنند که تشکیل مجموعههای آنها بر اصول اخلاقی پذیرفته شده جهانی، استوار باشد،
با توجه به اینکه ورود، صدور و انتقال مالکیت غیرقانونی اموال فرهنگی مانع تفاهم متقابل ملتها میشود که یونسکو وظیفه دارد آن را ضمن تکالیف خود، از طریق توصیه کنوانسیونهای بینالمللی، به دولتهای ذینفع تسهیل کند،
با توجه به اینکه حمایت میراث فرهنگی وقتی موثر خواهد بود که در سطح ملی و بینالمللی تنظیم شود و مستلزم همکاری نزدیک بین دولتها باشد،
با توجه به اینکه کنفرانس عمومی یونسکو قبلا توصیهنامهئی را در 1964 در این باره تصویب کرده است،
با در نظر گرفتن پیشنهادهای جدید راجع به اتخاذ تدابیر برای ممنوع کردن و جلوگیری از ورود، صدور و انتقال مالکیت غیر قانونی اموال فرهنگی، موضوع بند 19 دستور مذاکرات اجلاسیه کنفرانس عمومی،
پس از اتخاذ تصمیم در پانزدهمین اجلاسیه مبنی بر قبول این مطلب به عنوان موضوع یک کنوانسیون بینالمللی، کنوانسیون حاضر را در چهاردهم نوامبر 1970 مورد تصویب قرار داد.
به لحاظ کنوانسیون حاضر، منظور از اموال فرهنگی اموالی هستند که اعم از مذهبی یا غیرمذهبی، به وسیله هر دولت، اهمیت آنها از نظر باستانشناسی، ماقبل تاریخ، تاریخی، ادبی، هنری یا علمی، مشخص شده و به انواع زیر تعلق داشته باشند:
(الف) مجموعهها و نمونههای نادر، جانورشناسی، گیاهشناسی، معدنشناسی و کالبدشناسی و اشیاء واجد اهمیت دیرینشناسی،
(ب) - اموال مربوط به تاریخ، از جمله تاریخ علوم و فنون، تاریخ نظامی و اجتماعی و همچنین زندگی رهبران، متفکران، دانشمندان و هنرمندان ملی و رویدادهای مهم ملی،
(ج) دستآوردهای کاوشهای باستانشناسی (قانونی یا پنهانی) و اکتشافات باستانشناسی،
(د) عناصر حاصل از تجزیه و تفکیک بناهای هنری یا تاریخی و محوطههای باستانشناسی،
(ه) اشیاء عتیقه که بیش از صد سال قدمت دارند، از قبیل کتیبهها، سکهها و مهرهای کنده کاری شده،
(و) اشیاء مردمشناسی،
(ز) اموالی که واجد اهمیت هنری هستند مانند:
(1) تابلوها، نقاشیها و طرحهائی که به طور کامل با دست بر روی هر نوع زمینه و تکیهگاه یا با هر نوع ماده ساخته شده باشند (به استثنای طرحهای صنعتی و مواد ساخته و تزئین شده با دست)،
(2) آثار اصیل هنر پیکرتراشی و مجسمهسازی با هر نوع مادهای،
(3) کندهکاریها، مهرها و چاپهای سنگی اصیل،
(4) ترکیب و جور و سوار کردن اشیاء که جنبه هنری اصیل دارند و با هرگونه مادهیی ساخته شده باشند،
(ح) نسخ خطی نادر و آثار اوایل صنعت چاپ، کتابها، اسناد و انتشارات قدیمی که واجد اهمیت ویژه هستند (از نظر تاریخی، هنری، علمی، ادبی وغیره) به طور مجزا یا در مجموعهها،
(ط) تمبرهای پست، تمبرهای درآمد و تمبرهای دیگر، مجزا یا در مجموعهها،
(ی) بایگانیها، از جمله بایگانیهای صدا، عکاسی، سینمائی،
(ک) اثاثهیی که بیش از یک صد سال قدمت دارند و ابزار موسیقی قدیمی.
1 - دولتهای عضو کنوانسیون حاضر، میپذیرند که ورود، صدور و انتقال مالکیت غیر قانونی اموال فرهنگی یکی از علل اساسی فقر میراث فرهنگی کشورهای مبدا این اموال است و همکاری بینالمللی یکی از موثرترین وسائل حمایت اموال فرهنگی آنها در برابر کلیه خطرات ناشی از آن میباشد.
2 - به این منظور، دولتهای عضو متعهد میشوند با وسائلی که در اختیار دارند با این اعمال مبارزه کنند و بویژه علل آنها را از میان بردارند و جریان آنها را متوقف سازند و مساعدت کنند تا اصلاحات لازم انجام گیرند.
ورود، صدور و انتقال مالکیت اموال فرهنگی که بر خلاف تدابیر متخذ دولتهای عضو، به موجب کنوانسیون حاضر، صورت گیرد، غیر قانونی است.
دولتهای عضو کنوانسیون حاضر، میپذیرند که بر حسب مفاد این کنوانسیون، اموال فرهنگی مربوط به انواع زیر، جزئی از میراث فرهنگی هر کشور تشکیل میدهند:
(الف) - اموال فرهنگی که مولود نبوغ فردی یا جمعی اتباع دولت مورد نظر هستند و اموال فرهنگی که به لحاظ دولت مورد نظر اهمیت دارند و در قلمرو آن کشور به وسیله اتباع خارجی یا اشخاص بدون تابعیت مقیم در آن کشور، خلق گردیدهاند،
(ب) - اموال فرهنگی که در قلمرو ملی یافته شدهاند.
(ج) - اموال فرهنگی که به وسیله هیئتهای باستانشناسی، مردمشناسی یا علوم طبیعی با موافقت مقامات صلاحیتدار کشور مبدا این اموال به دست آمدهاند،
(د) - اموال فرهنگی که موضوع مبادلات آزادانه مورد توافق بودهاند.
(ه) - اموال فرهنگی که به صورت هدیه دریافت یا با موافقت مقامات صلاحیتدار کشور مبدا این اموال، به طور قانونی خریداری شدهاند،
دولتهای عضو کنوانسیون حاضر، به منظور تامین حمایت از اموال فرهنگی خود در برابر ورود، صدور، انتقال مالکیت غیر قانونی، با رعایت شرایط ویژه هر کشور، متعهد میشوند که در قلمرو خود یک یا چند دستگاه در صورتی که تاکنون بوجود نیامده باشد، برای حمایت میراث فرهنگی مجهز به هیات کاردان و بتعداد کافی به منظور انجام موثر وظایف مشروح زیر تاسیس کنند:
(الف) - مشارکت در تهیه لوایح قانونی و آییننامهیی برای امکان حمایت میراث فرهنگی و بویژه منع ورود، صدور و انتقال مالکیت غیر قانونی اموال مهم فرهنگی،
(ب) ایجاد و تکمیل صورت اموال مهم فرهنگی، عمومی و خصوصی بر پایه فهرست ملی حمایت، که صدور آنها موجب فقر محسوس میراث فرهنگی ملی میشود،
(ج) تشویق توسعه یا ایجاد موسسات علمی و فنی لازم (موزهها، کتابخانهها، بایگانیها، آزمایشگاهها، کارگاهها و غیره) برای تضمین حفاظت و شناساندن اموال فرهنگی،
(د) - نظارت بر کاوشهای باستانشناسی، تامین حفاظت بعضی اموال فرهنگی در محل و حمایت بعضی مناطق که برای تحقیقات آتی باستانشناسی اختصاص یافتهاند،
(ه) تهیه قواعد و ضوابط متناسب اصول اخلاقی مقرر در کنوانسیون حاضر، برای اشخاص علاقهمند (موزهداران، دارندگان مجموعهها، عتیقهفروشان وغیره) و مراقبت در رعایت این قواعد،
(و) - اتخاذ تدابیر آموزشی به منظور برانگیختن و توسعه احترام نسبت به میراث فرهنگی همه کشورها و انتشار وسیع اطلاعات راجع به مقررات کنوانسیون حاضر،
(ز) - مراقبت به اینکه در مورد فقدان یک مال فرهنگی، اطلاعات و آگاهی متناسب بعموم داده شود.
دولتهای عضو کنوانسیون حاضر متعهد میشوند:
(الف) - گواهی ویژهیی تهیه کنند که به وسیله آن دولت صادرکننده تصریح خواهند کرد که صدور یک یا چند مال فرهنگی مورد نظر، از جانب آن مجازاست. این گواهی باید با یک یا چند مال فرهنگی که بر طبق مقررات صادر خواهد شد، همراه باشد،
(ب) خروج اموال فرهنگی را که همراه با گواهی صادراتی مذکور در فوق نباشند، ممنوع سازند،
(ج) این ممنوعیت را بگونهیی متناسب به آگاهی عمومی و بویژه اشخاصی که ممکن است اموال فرهنگی را صادر یا وارد کنند، برسانند.
دولتهای عضو کنوانسیون حاضر متعهد میشوند:
(الف) - کلیه تدابیر لازم را بر طبق قوانین داخلی، اتخاذ کنند تا موزهها و سایر موسسات مشابه واقع در قلمرو آنها، نتوانند اموال فرهنگی را که از کشورعضو دیگر این کنوانسیون، میرسد در صورتی که پس از لازمالاجرا شدن این کنوانسیون به طور غیر قانونی صادر شده باشد، تصاحب کنند، و در حدود امکان کشور مبدا عضو کنوانسیون حاضر را از عرضه شدن اینگونه اموال فرهنگی که به طور غیر قانونی پس از لازمالاجرا شدن این کنوانسیون نسبت به دو کشور مورد بحث، از قلمرو آن کشور خارج شده، آگاه سازند،
(ب) (1) - ورود اموال فرهنگی را که از یک موزه یا بنای عمومی مدنی یا مذهبی، یا یک موسسه مشابه واقع در قلمرو کشور عضو دیگر کنوانسیون حاضر، پس از لازمالاجرا شدن این کنوانسیون در کشورهای مورد بحث، بسرقت رفته، ممنوع سازند. مشروط بر اینکه ثابت شود که این اموال جزء فهرست این موسسه هستند.
(2) - بنا به درخواست کشور مبدا که عضو کنوانسیون حاضر میباشد تدابیری اتخاذ کنند که هرگونه مال فرهنگی را که پس از لازمالاجرا شدن کنوانسیون حاضر در مورد دو کشور مربوط، به سرقت رفته و وارد شده، ضبط و مسترد کنند. مشروط بر اینکه دولت درخواستکننده به شخصی که با حسن نیت آن را به دست آورده یا به طور قانونی مالکیت آن مال را احراز کرده است، غرامت عادلانهای بپردازد. درخواستهای ضبط و استرداد باید از طریق سیاسی خطاب به دولت مورد تقاضا، تسلیم گردد، دولت تقاضاکننده مکلف است به خرج خود، مدارک مثبته لازم را برای توجیه درخواست ضبط و استرداد فراهم آورد، دولتهای متعاهد از شمول حقوق گمرکی یا سایر عوارض نسبت به اموال فرهنگی مسترد شده به موجب این ماده خودداری میکنند. کلیه مخارج مربوط به استرداد مال یا اموال فرهنگی مورد بحث بر عهده دولت متقاضی است.
دولتهای عضو کنوانسیون حاضر متعهد میشوند که مقررات کیفری یا اداری برای اشخاص مسئول نقض ممنوعیتهای پیشبینی شده در مواد 6 (ب) و 7 (ب) فوق، وضع کنند.
هر دولت عضو کنوانسیون حاضر که میراث فرهنگی آن بسبب غارتگری باستانشناسی یا مردمشناسی در معرض خطر قرار گرفته باشد، میتواند به دولتهای مربوط مراجعه کند. کشورهای عضو کنوانسیون حاضر متعهد میشوند، در هرگونه عمل بینالمللی همآهنگ در این جریانها به منظور تعیین و به کار بستن تدابیر مشخص لازم و از جمله نظارت بر صدور، ورود و تجارت بینالمللی اموال فرهنگی خاص مربوط، شرکت جویند. هر دولت مربوط تا حصول توافق، در حدود امکان، مقررات موقتی برای پیشگیری از آسیب جبرانناپذیر نسبت به میراث فرهنگی کشور متقاضی، وضع خواهد کرد.
کشورهای عضو کنوانسیون حاضر متعهد میشوند:
(الف) - از طریق آموزش، اطلاعات، هوشیاری و مراقبت، انتقال اموال فرهنگی را که از هر کشور عضو کنوانسیون حاضر بر خلاف قانون برداشته شده، محدود سازند، و در شرایط ویژه هر کشور، عتیقه فروشان را با وضع مقررات کیفری یا اداری مکلف کنند دفتری با ذکر مبدا هر مال فرهنگی، نام و نشانی فروشنده شرح و بهای هر مال فروخته شده تهیه کنند و خریدار مال فرهنگی را از ممنوعیت صدور که ممکن است مال مذکور موضوع آن باشد، آگاه سازند،
ب - به وسیله آموزش، کوشش کنند، احساس ارزش اموال فرهنگی و خطری را که سرقت، کاوشهای پنهانی و صدور غیر قانونی، برای میراث فرهنگیدر بر دارد، در افکار عمومی ایجاد کرده و گسترش دهند.
صدور و انتقال جبری مالکیت اموال فرهنگی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم ناشی از اشغال یک کشور به وسیله نیروهای خارجی باشد، غیرقانونی تلقی میشود.
دولتهای عضو کنوانسیون حاضر، میراث فرهنگی را در سرزمینهایی که روابط بینالمللی آنها را بر عهده دارند، محترم خواهند شمرد و تدابیر ویژهیی برای منع کردن و جلوگیری از ورود، صدور و انتقال غیر قانونی اموال فرهنگی در آن سرزمینها، اتخاذ خواهند کرد.
دولتهای عضو کنوانسیون حاضر، به علاوه در قالب قوانین هر کشور متعهد میشوند:
(الف) - با کلیه وسائل متناسب، از انتقال مالکیت اموال فرهنگی که موجب تسهیل ورود یا صدور غیر قانونی این اموال میگردد، جلوگیری کنند،
(ب) - بگونهیی اقدام کنند که دستگاههای صلاحیتدار آنها به منظور تسهیل استرداد اموال فرهنگی که به طور غیر قانونی صادر شدهاند، به ذیحق در کوتاهترین مدت همکاری نمایند،
(ج) - اقدام نسبت به مطالعه اموال فرهنگی مفقود یا سرقت شده را که به وسیله مالک قانونی یا به نام او، به عمل آمده، بپذیرند،
د - به علاوه، حق غیرقابل انکار هر کشور متعاهد این کنوانسیون را مبنی بر طبقهبندی و اعلام انتقالناپذیر بودن بعضی اموال فرهنگی که بدین ترتیب نباید صادر شوند، بشناسند، و در صورتی که اینگونه اموال صادر شده باشند، استرداد آن را به کشور ذیعلاقه، تسهیل کنند.
به منظور جلوگیری از صدور غیرقانونی و برای مواجهه شدن با الزامهای ناشی از اجرای مقررات کنوانسیون حاضر، هر دولت عضو این کنوانسیون، باید در حدود وسائل خود، بودجه کافی در اختیار دستگاههای ملی حمایت میراث فرهنگی بگذارد و در صورت لزوم، میتواند صندوقی برای این منظور تاسیس کند.
در کنوانسیون حاضر هیچ مانعی موجود نیست که دولتهای متعاهد را از انعقاد موافقتنامههای خاص میان خود، یا ادامه اجرای قراردادهای منعقد شده مربوط به استرداد اموال فرهنگی که بهر علت از قلمرو مبدا خارج شدهاند، قبل از لازمالاجرا شدن کنوانسیون حاضر نسبت به دولتهای ذیعلاقه، باز دارد.
دولتهای عضو این کنوانسیون ضمن گزارشهای منظمی که به کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، در موعدها و به صورتی که کنفرانس عمومی معین خواهد کرد، مقررات قانونی و آییننامهیی و سایر تدابیری را که برای اجرای کنوانسیون حاضر، اتخاذ و تصویب خواهند کرد همراه با تصریح تجاربی که در این زمینه به دست آوردهاند، ارائه خواهند داد.
1 - دولتهای عضو کنوانسیون حاضر میتوانند از کمک فنی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد بویژه در موارد زیر استفاده کنند:
(الف) - اطلاعات و آموزش و پرورش،
(ب) - مشاوره و کارشناسی،
(ج) - همآهنگی و همکاری،
2 - سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد میتواند راساً به انجام تحقیقات بپردازد و نتیجه مطالعات را درباره مسائل راجع به جریان غیر قانونی اموال فرهنگی منتشر سازد.
3 - بدین منظور، سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد همچنین میتواند از همکاری هر سازمان غیر دولتی صلاحیتدار بهرهمند شود.
4 - سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد راساً صلاحیت دارد به منظور اجرای کنوانسیون حاضر، پیشنهادهایی به دولتهای متعاهد ارایه کند.
5 - بر حسب تقاضای لااقل دو کشور عضو این کنوانسیون که درباره اجرای آن اختلاف داشته باشند، یونسکو میتواند همکاری خود را برای حصول توافق بین آنها، ارزانی دارد.
کنوانسیون حاضر به زبانهای انگلیسی، اسپانیائی، فرانسه و روسی تنظیم شده و چهار متن دارای اعتبار مساوی هستند.
1 - کنوانسیون حاضر به کشورهای عضو سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد احاله خواهد شد تا بر حسب قوانین اساسی خود، آن را مورد تصویب یا قبول قرار دهند.
2 - اسناد تصویب یا قبولی به مدیر کل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد تسلیم خواهد شد.
1 - کنوانسیون حاضر برای الحاق هر کشور که عضویت سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد را ندارد و از جانب شورای اجرایی از آن برای الحاق به این کنوانسیون دعوت به عمل آمده مفتوح است.
2 - الحاق با تسلیم مجوز قانونی آن به مدیر کل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد انجام خواهد پذیرفت.
کنوانسیون حاضر سه ماه پس از تاریخ تسلیم سومین سند تصویب، قبولی یا الحاق، منحصراً نسبت به کشورهایی که اسناد مربوط به تصویب قبولی یا الحاق خود را در آن تاریخ یا پیش از آن تسلیم کرده باشند لازمالاجرا خواهد بود. این کنوانسیون درباره هر کشور دیگر سه ماه پس از تسلیم اسناد تصویب، قبولی یا الحاق لازمالاجرا خواهد شد.
دولتهای عضو کنوانسیون حاضر میپذیرند که این کنوانسیون نه تنها در قلمروهای اصلی آنها، بلکه در سرزمینهایی نیز که روابط بینالمللی آنها را بر عهده دارند، قابل اجرا است، آنها متعهد میشوند، در صورت لزوم، با حکومتها یا سایر مقامات صلاحیتدار آن سرزمینها، به هنگام یا پیش ازتصویب قبولی یا الحاق به منظور اجرای کنوانسیون در این سرزمینها مشورت کنند و همچنین سرزمینهایی را که کنوانسیون در آنها اجرا خواهد شد به مدیرکل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، اعلام دارند. این اعلام سه ماه پس از تاریخ وصول آن، نافذ خواهد بود.
1 - هر یک از دولتهای عضو کنوانسیون حاضر، حق دارد این کنوانسیون را به نام خود یا به نام سرزمینی که روابط بینالمللی آن را بر عهده دارد، فسخ کند.
2 - فسخ کنوانسیون به وسیله سند کتبی که به مدیرکل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد تسلیم میشود، رسماً اعلام خواهد گردید.
3- فسخ کنوانسیون دوازده ماه پس از وصول سند مربوط، نافذ خواهد بود.
مدیرکل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، کشورهای عضو سازمان، کشورهای غیر عضو مذکور در ماده 20، همچنین سازمان ملل متحد را از تسلیم کلیه اسناد تصویب، قبولی یا الحاق مندرج در مواد 19 و 20 و نیز موارد اعلام تصویب و فسخ که به ترتیب ضمن مواد 22 و 23پیشبینی شده، آگاه خواهد کرد.
1 - کنوانسیون حاضر ممکن است به وسیله کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد مورد تجدید نظر واقع شود. معهذا تجدید نظر مربوط به دولتهایی خواهد بود که به کنوانسیون تجدید نظر شده خواهند پیوست.
2 - در صورتی که کنفرانس عمومی، کنوانسیون جدید را که متضمن تغییر تمام یا قسمتی از کنوانسیون حاضر باشد، تصویب کند، به شرط آنکه کنوانسیون جدید وضع دیگری را مقرر ندارد کنوانسیون حاضر، پس از تاریخ لازمالاجرا شدن کنوانسیون تجدید نظر شده جدید، دیگر برای تصویب قبولی یا الحاق مفتوح نخواهد بود.
به موجب ماده 102 منشور ملل متحد، کنوانسیون حاضر، به درخواست مدیر کل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد، در دبیرخانه ملل متحد ثبت خواهد شد.
این کنوانسیون در پاریس، به تاریخ بیست و هفتم نوامبر 1970 در دو نسخه اصلی حاوی امضای رئیس شانزدهمین اجلاسیه کنفرانس عمومی و مدیرکل سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد در بایگانیهای سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد ضبط خواهد شد و رونوشتهای مصدق آن به کلیه دولتهای مذکور در مواد 19 و 20 و همچنین سازمان ملل متحد ابلاغ خواهد گردید.
متنی که در بالا آمده، متن اصلی کنوانسیون است که به تصویب شانزدهمین اجلاسیه کنفرانس عمومی سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد منعقد در پاریس، رسیده و پایان کنفرانس مذکور در تاریخ چهاردهم نوامبر 1970 اعلام گردیده است.
بنا به مراتب فوق، به تاریخ هفدهم نوامبر 1970، اشخاص زیر کنوانسیون حاضر را امضا کردهاند:
رئیس کنفرانس عمومی- آتیلو دلور ومایینی مدیر کل - رنه ماهو
کنوانسیون فوق مشتمل بر یک مقدمه و بیست و شش ماده منضم به قانون الحاق حذف ایران به کنوانسیون اتخاذ تدابیر لازم برای ممنوع کردن و جلوگیری از ورود و صدور و انتقال مالکیت غیر قانونی اموال فرهنگی میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی