تاریخ نظریه: ۱۳۹۳/۰۵/۱۸
شماره نظریه: ۷/۹۳/۱۱۴۰
شماره پرونده: ۹۳-۹/۱۶-۷۲۸

استعلام:

با عنایت به ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده مصوب ۱/۱۲/۹۱ اعلام فرمایید
۱- آیا شرط ضمن­العقد تنصیف دارایی زوج با اجرت المثل ایام زندگی مشترک زوجه قابل جمع است؟
۲- آیا مبنای شرعی وقانونی هر یک از شرط ضمن­العقد تنصیف و اجرت­المثل ایام زندگی مشترک یکی است یا هر یک از آن دو دارای مبنای شرعی وقانونی متفاوتی­اند؟
۳- عقد نکاحی که در زمان حاکمیت ماده واحده اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب مجمع واقع شده است که قابل جمع نبوده آیا مقررات قانون اخیرالتصویب حمایت خانواده۹۱ موثر در آن می­باشد یا خیر؟ به عبارت دیگر آیا می توان به استناد قانون اخیر که ناسخ ماده واحده مقررات مربوط به طلاق می­باشد زوج مکلف به پرداخت تا نصف اموال موضوع شرط ضمن­العقد وهمچنین اجرت­المثل در صورت مطالبه زوجه نمود یا خیر؟
۴- آیا سوء معاشرت زوجه، درخواست طلاق توسط زوجه، سالم یا معیوب بودن زوجه، عدم ذکر شرط تنصیف دارایی زوج، تاثیری در موضوع دارد یاخیر؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

۱و۲- اعمال شرط ضمن العقد مشعر بر تنصیف دارایی زوج با تعیین اجرت­المثل ایام زندگی مشترک زوجه قابل جمع است وهریک دارای منبأ ومنشاء علیحده می‌باشد. تنصیف دارایی، شرطی است که به عنوان بند «الف» درعقد نامه­های چاپی جمهوری اسلامی ایران آمده ودر صورت امضای آن توسط زوجین، هماهنگونه که اشاره شد، به عنوان شرط ضمن عقد محسوب می‌گردد، در حالیکه اجرت­المثل، زوجه براساس تبصره الحاقی مصوب ۸۵ به ماده ۳۳۶ قانون مدنی وبا تحقق شرایط مندرج در آن تعیین می‌گردد وارتباطی به نحوه رفتار زوجه هم ندارد.
۳- از نظر قابلیت جمع تنصیف دارایی با اجرت­المثل، بین ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق وقانون حمایت خانواده ۹۱ مغایرتی وجود ندارد.
۴- شرط اعمال تنصیف دارایی زوج با توجه به بند «الف» مندرج در متن چاپی عقدنامه ها، این است که طلاق به درخواست زوجه نبوده وناشی از تخلف مشارٌالیها از وظایف زناشویی نباشد. بدیهی است عیوب جسمانی زوجه که می‌تواند ناشی از بیماری یا یک عارضه طبیعی و غیرارادی می‌باشد، مانع اعمال شرط مزبور نیست./ن