تاریخ نظریه: ۱۳۹۹/۰۷/۱۹
شماره نظریه: ۷/۹۹/۸۲۳
شماره پرونده: ۹۹-۱۸۶/۲-۸۲۳ ک

استعلام:

۱- در خصوص جرم موضوع ماده ۶۰۸ قانون تعزیرات که در زمان حاکمیت قانون سابق محقق شده، در حال حاضر نظر دادگاه بر شلاق است؛ لیکن چون طبق بند «ج» ماده ۲ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری نمی‌تواند شلاق مورد حکم قرار گیرد، آیا باید جزای نقدی درجه شش را برای مجرم تعیین کرد یا اینکه دادگاه موظف است فقط همان یک میلیون ریال را به عنوان مجازات در نظر بگیرد؟
۲- در فرض فوق آیا می‌توان یک میلیون ریال را طبق ماده ۵ قانون کاهش مورد تعدیل قرار داد؟
۳- تعدیل وظیفه اجرای احکام است یا باید در حکم دادگاه نیز مورد توجه قرار گیرد؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

۱- با لازم‌الاجرا شدن «قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۶» طبق بند «ج» ماده یک این قانون، مجازات بزه موضوع ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ از «شلاق تا ۷۴ ضربه یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی» به جزای نقدی درجه شش تبدیل شده است؛ لذا در فرض سوال که تاریخ ارتکاب بزه توهین، قبل از لازم‌الاجرا شدن قانون صدرالذکر است، هر چند که مجازات سابق این بزه نیز وفق ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ بر اساس ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و تبصره‌های آن «مجازات درجه شش» محسوب می‌شود، ولی به لحاظ این‌که قانون لاحق با حذف مجازات «شلاق» نسبت به قانون سابق اخف است، طبق ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ نسبت به جرایم سابق بر وضع آن تا صدور حکم قطعی قابل اعمال است. در نتیجه مجازات مرتکب در استعلام باید بر اساس بند «ج» ماده یک قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹ (قانون لاحق) تعیین شود.
۲ و ۳- صرف نظر از این‌که با توجه به پاسخ بند یک استعلام تعیین جزای نقدی به میزان یک میلیون ریال برای جرم توهین موضوع ماده ۶۰۸ منتفی است؛ لیکن برابر ماده ۲۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ تعدیل جزای نقدی به هر شکل، به پیشنهاد وزیر دادگستری و تصویب هیأت وزیران است که تاکنون در این خصوص اقدامی نشده است.