به منظور حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها و تداوم و بهره‌ وری آنها از تاریخ تصویب این قانون تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها در‌ خارج از محدوده قانونی شهرها و شهرکها جز در موارد ضروری ممنوع می‌ باشد.

تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۸۵/۰۸/۰۱)- تشخیص موارد ضروری تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها در هر استان به عهده کمیسیونی مرکب از رئیس سازمان جهاد کشاورزی، ‌مدیر امور اراضی، رئیس سازمان مسکن و شهرسازی، مدیرکل حفاظت محیط زیست آن استان و یک نفر نماینده استاندار می ‌باشد که به ریاست سازمان جهاد کشاورزی تشکیل می ‌‌گردد. نماینده دستگاه اجرایی ذی‌ ربط می ‌‌تواند بدون حق رأی در جلسات کمیسیون شرکت نماید. سازمان جهاد کشاورزی موظف است حداکثر ظرف مدت دو ماه از تاریخ دریافت تقاضا یا استعلام مطابق نظر کمیسیون نسبت به صدور پاسخ اقدام نماید. دبیرخانه کمیسیون فوق در سازمانهای جهاد کشاورزی استانها زیر نظر رئیس سازمان مذکور تشکیل می ‌گردد و عهده ‌دار وظیفه دریافت تقاضا، تشکیل و تکمیل پرونده، ‌بررسی کارشناسی اولیه، مطرح نمودن درخواستها به نوبت در کمیسیون و نگهداری سوابق و مصوبات می ‌باشد.

تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۸۵/۰۸/۰۱)- مرجع تشخیص اراضی زراعی و باغها، وزارت جهاد کشاورزی است و مراجع قضایی و اداری، نظر سازمان جهاد کشاورزی ذی‌ ربط را در این زمینه استعلام می‌ نمایند و مراجع اداری موظف به رعایت نظر سازمان مورد اشاره خواهند بود.
نظر سازمان جهاد کشاورزی استان برای مراجع قضایی به منزله نظر کارشناس رسمی دادگستری تلقی می‌ شود.

تبصره ۳ (اصلاحی ۱۳۸۵/۰۸/۰۱)- ادارات ثبت اسناد و املاک و دفاتر اسناد رسمی و سایر هیأتها و مراجع مربوط مکلفند در موارد تفکیک، افراز و تقسیم اراضی زراعی و باغها و تغییر کاربری آنها در خارج از محدوده قانونی شهرها و شهرکها از سازمانهای جهاد کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی استعلام نموده و نظر وزارت مذکور را اعمال نمایند.

تبصره ۴ (الحاقی ۱۳۸۵/۰۸/۰۱)- احداث گلخانه‌ ها،‌ دامداریها، مرغداریها، پرورش ماهی و سایر تولیدات کشاورزی و کارگاههای صنایع تکمیلی و غذایی در روستاها بهینه‌ کردن تولیدات بخش کشاورزی بوده و تغییر کاربری محسوب نمی‌ شود. موارد مذکور از شمول این ماده مستثنی بوده و با رعایت ضوابط زیست‌ محیطی با موافقت سازمان‌ های جهاد کشاورزی استانها بلامانع می‌ باشد.

تبصره ۵ (الحاقی ۱۳۸۵/۰۸/۰۱)- اراضی داخل محدوده قانونی روستاهای دارای طرح هادی مصوب، مشمول ضوابط طرح هادی بوده و از کلیه ضوابط مقرر در این قانون مستثنی می ‌باشد.

تبصره ۶ (الحاقی ۱۳۸۵/۰۸/۰۱)- به منظور تعیین روش کلی و ایجاد وحدت رویه اجرایی و نظارت و ارزیابی عملکرد کمیسیونهای موضوع تبصره (۱) این ماده، دبیرخانه مرکزی در وزارت جهاد کشاورزی (سازمان امور اراضی) تشکیل می ‌گردد.

تبصره ۷ - تجدیدنظر در مورد تصمیمات کمیسیونهای موضوع تبصره (۱) این ماده در مواردی که مجوز تغییر کاربری صادر شده با تشخیص و پیشنهاد وزارت جهاد کشاورزی به عهده کمیسیونی به ریاست وزیر جهاد کشاورزی یا نماینده تام‌ الاختیار وی و با عضویت معاونان ذی‌ ربط وزارتخانه ‌های راه و شهرسازی، کشور و سازمان حفاظت محیط زیست می ‌باشد.
نماینده دستگاه اجرایی ذی ‌ربط می ‌تواند حسب مورد و بدون حق رأی در جلسات مذکور شرکت نماید.