منع بازداشت غیرقانونی و خودسرانه
هر شخص حق دارد از زندگی و آزادی و امنیت در سایه امنیت قضایی برخوردار باشد. هیچ‌ کس را نمی‌ توان بازداشت یا الزام به تبعید یا اقامت اجباری کرد، مگر به حکم و ترتیبی که قانون معین کرده است. قضات موظفند موارد زیر را در فرایند دادرسی رعایت نمایند در غیر این صورت از مصادیق بازداشت غیرقانونی یا خودسرانه به ‌حساب می ‌آید:
الف - قرار کفالت یا وثیقه باید به نحوی صادر شود که متهم فرصت کافی برای تسلیم کفیل یا وثیقه در ساعات اداری همان روز داشته باشد. به این منظور، نباید به دلیل عدم ارائه خدمات اداری که دلایل آن منتسب به خود شخص نیست و به طولانی شدن بازداشت متهم منجر می ‌شود، صدور قرار قبولی کفالت و یا وثیقه به تعویق افتد.
ب - مدت بازداشت باید معقول و متناسب با عمل ارتکابی یا اتهام باشد و تمدید مدت بازداشت فقط در صورت احراز ضرورت آن موجه است.
پ - ضابطان دستگیر کننده باید در اسرع وقت خانواده شخص بازداشت‌ شده را به طریق مقتضی از اصل بازداشت و محل آن مطلع کنند. همچنین، در صورت تغییر محل بازداشت این امر باید به اطلاع خانواده شخص برسد.
ت - در صورتی ‌که شخص بازداشت ‌شده تبعه دولت بیگانه باشد، قوه قضاییه بازداشت وی را از طریق وزارت امور خارجه به سفارتخانه یا دفتر حافظ منافع کشور تبعه بازداشت ‌شده اطلاع می‌ دهد. مأموران کنسولی آن دولت حق دارند، از طریق وزارت امور خارجه درخواست خود مبنی بر ملاقات، مذاکره، مکاتبه و یا ترتیبات لازم برای نمایندگی قانونی فرد بازداشت‌ شده را به قوه قضاییه ارسال نمایند. شخص بازداشت ‌شده خارجی از تمامی حقوق قانونی برابر با سایر اشخاص برخوردار است.
ث - فرد بازداشت‌ شده در اسرع وقت و هم‌ زمان با پذیرش در محل بازداشت، باید مورد معاینه پزشکی مناسب قرار گیرد و پس ‌از آن مراقبت و درمان پزشکی در هنگام لزوم برای وی فراهم شود. این مراقبت و درمان باید رایگان باشد.
ج - هنگامی ‌که فرد در بازداشت مورد معاینه پزشکی قرار می ‌گیرد، نام پزشک و نتایج معاینه باید به‌ طور کامل ثبت شود. فرد بازداشت ‌شده یا وکیل وی در صورت تقاضا، باید به پرونده پزشکی دسترسی داشته باشند. فرد بازداشت ‌شده یا وکیل وی، حق دارد از مقام قضایی معاینه مجدد یا نظر پزشک دیگری را درخواست کند.
چ - بازرسی بدنی بدون لباس ممنوع است، مگر در صورت ضرورت قطعی و در هر صورت باید با رعایت دقیق موازین شرعی انجام شود. بازرسی با شرایط فوق باید فقط از سوی متخصصان مراقبت‌ های بهداشتی یا حداقل کارکنانی انجام شود که به‌ خوبی از طرف متخصصان پزشکی مطابق استانداردهای بهداشتی، سلامتی و ایمنی آموزش‌ دیده باشند.
ح - قوه قضاییه در طول مدتی که فرد در اماکن تحت نظر این قوه یا سازمان‌ های وابسته به آن بازداشت است، شرایط مناسب را از نظر امکانات رفاهی، بهداشتی، آموزشی و غیره فراهم می ‌کند؛ به‌ نحوی‌ که کرامت انسانی افراد حفظ شود.
خ - نگهداری فرد در بازداشت به‌ گونه ‌ای که وی به ‌طور موقت یا دائم از استفاده از حس ‌های طبیعی خود مانند دیدن یا شنیدن، با آگاهی از مکان و گذشت زمان محروم شود، نقض کرامت انسانی و مقررات به‌ حساب می‌ آید.