نظریه مشورتی شماره ۷/۹۲/۲۰۲۲ مورخ ۱۳۹۲/۱۰/۱۷

مورخ: ۱۷/۱۰/۹۲
نظریه شماره: ۲۰۲۲/۹۲/۷
شماره پرونده: ۱۴۴۳-۱/۱۸۶-۹۲
سوال
الف-اختلاس توام باجعل به ده سال حبس تعزیری پرداخت جزای نقدی به مبلغ پانصدمیلیارد ریال و انفصال دائم از خدمات دولتی.
ب- رشوه به تحمل ده سال حبس تعزیری پرداخت جزای نقدی به مبلغ شش میلیارد و هشتصد میلیون ریال تحمل ۷۴ ضربه شلاق وانفصال موقت به مدت ۳ سال ازخدمات دولتی ج- مشارکت در اهمال و تفریط در انجام وظیفه منجر به تضییع اموال و وجوه دولتی به ۷۴ ضربه شلاق محکومیت یافته که می­بایستی بر اساس ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی فقط مجازات اشد از میان مجازات­های تعیین شده قابلیت اجرا دارد خواهشمند است در موارد ذیل این اجرا را ارشاد فرمائید.
الف - با توجه به اینکه درخصوص اتهامات اختلاس ورشوه چندین مجازات حبس،جزای نقدی، انفصال اعم از دائم وموقت، شلاق) پیش­بینی شده است باید از میان آنها شدیدترین به طور مثال فقط حبس مورد اجرا قرار گیرد؟
ب - درفرض لزوم اجرای تمامی مجازات اشد یک اتهام درخصوص محکوم­علیه با توجه به اینکه در ردیف مجازاتهای مزبور به اتهام ارتشاء محکوم علیه ۷۴ ضربه شلاق وجود دارد لیکن در ردیف مجازاتهای مربوط به اتهام اختلاس وی مجازات شلاق وجود ندارد صرفنظر از میزان جزای نقدی وانفصال از خدمات دولتی که درخصوص اتهام اختلاس شدیدتر است کدامیک ازمجازاتهای مربوط به اتهام اختلاس ویا اتهام ارتشاء دراین پرونده بایستی نسبت به محکوم­علیه مزبور اعمال گیرد.
نظریه مشورتی:
الف - چنانچه مجازات جرمی در قانون از چند جنس مختلف باشد (مانند شلاق و جزای نقدی و حبس) در این صورت در صورت اثبات جرم همه آن ها باید مورد حکم قرار گرفته و اجراء شود زیرا مجموع آن ها "مجازات قانونی" جرم است.
ب - با توجه به میزان محکومیت های مذکور در استعلام و با استناد به ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ تنها مجازات اشد یعنی مجازات تعیین شده برای جرم اختلاس در مورد محکومٌ علیه اجراء‌ می شود زیرا: اولاً- با توجه به تبصره ۲ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ میزان جزای نقدی آن از نوع مجازات های تعزیری درجه یک است در حالیکه مجازات ۷۴ ضربه شلاق، تعزیری درجه ۶ محسوب است.ثانیاً- انفصال دائم از خدمات دولتی از مجازات های درجه ۴ محسوب می گردد در حالیکه انفصال موقت از خدمات دولتی به مدت سه سال در مورد جرم ارتشاء با توجه به ماده ۱۹ قانون مزبور از مجازات های درجه شش محسوب است.ثالثاً- در مقام مقایسه بین جزای نقدی مربوط به محکومیت بزه اختلاس و ارتشاء، میزان جزای نقدی بزه اختلاس بیشتر است.