تحدید مسئولیت مالکین کشتی

ماده ۷۵

حدود مسئولیت
۱) مالک کشتی دریاپیما میتواند در مورد مطالبات ناشی از هر یک از حوادث مذکور در ذیل، مسئولیت خود را بمیزان مقرر در ماده ۷۷ این‌قانون محدود کندمگر آنکه حوادثی که موجب ایجاد چنین خساراتی شده بر اثر تقصیر مالک کشتی بوجود آمده باشد.
الف - تلفات جانی یا صدمات بدنی بهر شخصیکه برای سفر در کشتی سوار شده است و نیز از بین رفتن و خسارات وارده به اموالیکه در کشتی‌حمل میشود.
ب - تلفات جانی یا صدمات بدنی وارده بهر شخص دیگر (‌خواه در خشکی خواه در آب) و همچنین فقدان یا خسارات وارده بهر گونه مال‌دیگر یا تضییع هر گونه حقی که در نتیجه عمل یا خطا یا غفلت اشخاصیکه در کشتی یا خارج آن هستند و مالک کشتی مسئول عمل یا خطا یا غفلت‌چنین اشخاصی است بوجود آید مشروط بر آنکه عمل یا خطا یا غفلت اشخاص اخیر مربوط به عملیات ناشی از دریانوردی و یا اداره امور کشتی یا‌بارگیری یا حمل و یا تخلیه بار و سوار کردن و حمل و پیاده کردن مسافرین باشد.
۲) ‌خسارت بدنی عبارت است از خسارت ناشی از تلفات جانی و صدمات بدنی وارده به اشخاص و ‌خسارت مالی عبارت است از هر یک از‌خسارات دیگری که در بند (۱) این ماده ذکر شده است.
۳) در موارد مصرح در بند ۱ این ماده حق تحدید مسئولیت برای مالک کشتی محفوظ است ولو آنکه مسئولیت وی ناشی از مالکیت کشتی یا‌تصرف یا حفاظت یا نظارت بر آن باشد بدون اینکه اثبات خطای او یا اشخاصیکه مسئولیت آنان را عهده‌دار است لازم باشد.
۴) مقررات این ماده شامل موارد ذیل نیست:
الف - مطالبات مربوط به نجات کشتی و خسارات مشترک دریائی.
ب - مطالبات فرمانده یا کارکنان کشتی و یا هر یک از نمایندگان مالک کشتی که در کشتی باشند و یا ماموران مجاز مالک کشتی که وظائف آنها‌مربوط بکشتی است و همچنین مطالبات وراث یا نمایندگان یا اشخاصیکه تحت تکفل آنها هستند مشروط به این که بموجب قانونیکه ناظر بقرار‌داد استخدامی آنها با مالک کشتی است مالک کشتی مجاز نباشد مسئولیت خود را نسبت به این قبیل دعاوی محدود نماید و یا بموجب قانون مذکور‌فقط بتواند مسئولیت خود را تا میزانی بیش از آنچه در ماده ۷۷ این فصل مقرر شده است محدود سازد.
۵) هر گاه مالک کشتی محق باشد علیه مدعی نسبت بهمان حادثه اقامه دعوی نماید دعاوی هر یک از طرفین بطور تهاتر حل و فصل خواهد‌شد و مقررات این فصل فقط نسبت بمازاد احتمالی قابل اجراء خواهد بود.
۶) قانون دادگاه مرجع رسیدگی معین خواهد کرد چه کسی باید ثابت کند که علت حادثه موجد ادعا بر اثر فعل یا تقصیر مالک کشتی بوده یا نبوده‌است.
۷)استناد به تحدید مسئولیت دلیل قبول اصل مسئولیت نیست. ‌

ماده ۷۶

حساب مخصوص
۱ - تحدید مسئولیت مقرر در ماده ۷۷ این فصل شامل مجموع مطالبات مربوط بخسارات بدنی و مالی ناشی از یک حادثه بدون توجه بمطالبات ناشی از حادثه دیگر خواهد بود. اعم از این که مطالبات اخیر قبلا بوجود آمده و یا بعداً ایجاد گردد.
۲ - چنانچه مجموع خسارات ناشی از یک حادثه معین از حدود مسئولیت مقرر در ماده ۷۷ تجاوز نماید تمام وجوهی که بعلت تحدید‌مسئولیت باید پرداخت گردد حساب مخصوصی را تشکیل خواهد داد.
۳ - وجوهی که بدین ترتیب در حساب مخصوص منظور می‌شود فقط برای پرداخت مطالباتی است که در برابر آن مطالبات میتوان بتحدید‌مسئولیت استناد کرد.
۴ - بعد از تشکیل حساب مخصوص در صورتیکه عملا بتوان از وجوه این حساب استفاده نمود هیچیک از طلبکارانیکه از این حساب حق‌استفاده دارد نمیتواند نسبت بسایر دارائی های مالک کشتی برای وصول همان طلب اقامه دعوی نماید.

ماده ۷۷

میزان مسئولیت
۱ - مالک کشتی می‌تواند میزان مسئولیت خود را بشرح مذکور در ماده ۷۵ بمبالغ زیر محدود نماید: - در صورتیکه سانحه فقط منجر به خسارات مالی ‌گردد جمعاً بر حسب هر تن ظرفیت کشتی۸۱۰۰۰ ریال
- در صورتیکه سانحه فقط منجر به خسارات بدنی ‌گردد جمعاً بر حسب هر تن ظرفیت کشتی۱۵۰۰۰۰ ریال
- در صورتیکه سانحه فقط منجر به خسارات بدنی و مالی ‌گردد جمعاً بر حسب هر تن ظرفیت کشتی۲۵۰۰۰۰ ریال
‌که از این مبلغ ۱۶۹.۰۰۰ ریال بر حسب هر تن ظرفیت کشتی منحصراً برای پرداخت خسارات بدنی و مبلغ ۸۱۰۰۰ ریال بقیه بر حسب هر تن ظرفیت‌کشتی برای پرداخت خسارات مالی تخصیص می‌یابد. چنانچه مواردی پیش آید که سهم اولیه تکافوی پرداخت کلیه خسارات بدنی را ننماید‌کسری آن از محل قسمت دوم حساب مخصوص با مطالبات مالی پرداخت خواهد گردید.
۲ - در هر قسمت از حساب مخصوص تقسیم وجوه بین طلبکاران باید بنسبت طلب مسلم آنها صورت گیرد.
۳ - اگر مالک کشتی قبل از تقسیم وجوه حساب مخصوص تمام یا قسمتی از بدهیهای مذکور در بند یک ماده ۷۵ را پرداخت نموده باشد نسبت‌بحساب مذکور قائم مقام قانونی طلبکار خواهد بود.
ولی حقوق مالک در اینمورد محدود بمیزانیست که طلبکار میتوانسته بر طبق قوانین‌کشوریکه حساب مخصوص در آن ایجاد شده از او مطالبه نماید.
۴ - هنگامی که مالک کشتی ملزم بپرداخت تمام یا قسمتی از بدهی‌های مندرج در بند یک ماده ۷۵ اینقانون شود دادگاه میتواند دستور دهد‌وجوه کافی بطور موقت کنار گذارده شود تا مالک کشتی بتواند بعداحقوق خود را از محل حساب مخصوص بنحو مذکور در بند بالا استیفاء نماید.
۵- بمنظور تعیین حدود مسئولیت مالک کشتی طبق مقررات این ماده هر کشتی که ظرفیت آن کمتر از ۳۰۰ تن باشد در حکم ۳۰۰ تن خواهد‌بود.
۶ - بمنظور اجرای مقررات این فصل ظرفیت کشتی بشرح ذیل محاسبه میشود:
‌در مورد کشتیهای بخاری یا موتوری ظرفیت خالص باضافه مقدار حجمی که از ظرفیت غیر خالص برای تعیین ظرفیت خالص بابت ماشین یا‌موتورخانه کسر میشود. ‌
در مورد سایر کشتی‌ها ظرفیت خالص. ‌

ماده ۷۸

تشکیل و تقسیم وجوه حساب مخصوص
‌مقررات مربوط بتشکیل و تقسیم وجوه (‌حساب مخصوص) بموجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که بر طبق ماده ۱۹۳ این قانون تنظیم و تصویب خواهد د‌شد.

ماده ۷۹

اخذ تضمین یا تامین
۱ - در کلیه مواردی که مالک مجاز است بموجب این قانون مسئولیت خود را محدود کند و هنگامی که کشتی یا هر کشتی و یا هر مال دیگر‌ متعلق به مالک در قلمرو ایران توقیف شده است و یا برای احتراز از توقیف، تضمین یا تامین دیگر داده شده است دادگاه یا هر مرجع صلاحیتدار دیگر میتواند بر رفع توقیف از کشتی یا از مال دیگر و یا به فک تامین دستور لازم را صادر نماید مشروط بر اینکه مالک تضمین یا تامین دیگری معادل با میزان کامل مسئولیت خود به نحوی که این قانون مقرر میدارد داده باشد و در این مورد تضمین و تامین باید طوری باشد که عملا قابل استفاده بوده و‌ تکافوی حقوق مدعی را بنماید.
۲ - در صورتی که مطابق شرایط مذکور در بند یک این ماده تضمین یا تامینی کافی در محل‌های ذیل داده شده باشد دادگاه یا مقام صالح دیگر به فک‌ توقیف از کشتی یا رفع تضمین و یا تامین رای میدهد.
‌الف - در بندری که حادثه موجد طلب به وقوع پیوسته است.
ب - در نخستین بندر توقف پس از حادثه اگر حادثه در بندر روی نداده است.
ج - در بندر مقصد یا تخلیه بر حسب آن که خسارت بدنی یا مربوط به کالا باشد.
۳ - در صورتی که میزان تضمین یا تامین به حد میزان مسئولیت مقرر در این قانون نباشد، احکام بند یک و دو در صورتی جاری خواهد شد که‌تضمین یا تامین کافی برای بقیه آن داده شود.
۴ - هنگامیکه مالک مطابق مقررات این قانون به میزان مبلغی که معادل مسئولیت کامل او است تضمین یا تامینی دیگر داده است کلیه مطالبات ناشی از یک حادثه که مالک مسئولیت خود را نسبت به آن محدود نموده است از محل این تضمین یا تامین تادیه خواهد شد. ‌

ماده ۸۰

مسئولیت کشتی - مدیر عامل - تجهیزکننده
۱ - مسئولیت مالک کشتی در این فصل شامل مسئولیت کشتی نیز میباشد.
۲ - با رعایت مفاد بند ۳ این ماده مقررات این فصل بهمان کیفیت که شامل مالک کشتی میگردد شامل مستاجر - مدیر عامل و تجهیزکننده -‌فرمانده و کارکنان کشتی و همچنین ماموران مجاز آنها در طی خدمت میگردد مشروط بر اینکه حدود مسئولیت مالک کشتی و کلیه اشخاص مذکور‌در بالا در مورد خسارت مالی و بدنی ناشی از یک حادثه مشخص دریایی از مبلغی که بر طبق ماده ۷۷ تعیین شده است تجاوز ننماید.
۳ - چنانچه علیه فرمانده یا کارکنان کشتی اقامه دعوی شود این اشخاص میتوانند به محدودیت مسئولیت خود استناد نمایند ولو اینکه حادثه موجد ادعای خسارت ناشی از فعل یا قصور شخصی آنها باشد. با این وصف اگر فرمانده یا هر یک از کارکنان مالک تمام یا قسمتی از کشتی یا مستاجر‌ یا مدیر عامل و یا تجهیزکننده نیز باشد استناد به مقررات این ماده فقط در صورتی جایز خواهد بود که چنین شخصی به عنوان فرمانده یا یکی از کارکنان،‌ مسبب فعل یا قصور موجد مسئولیت بوده باشد.

بعدی ❭